Digitale transformatie vastgoedsector

| Door Dieuwke van Vuure

Met gebruik van PropTech kan maatschappelijk vastgoed nog gerichter worden ingezet als kracht voor het goede. Menno Lammers, oprichter van PropTech for Good, pleit hierbij voor een holistische benadering. ‘Samen waarde creëren geeft veel meer voldoening dan elkaar uitmelken in het huidige systeem.’

[Door: Ivo van der Hoeven, redactie IVVD]

De term PropTech is overgewaaid uit Engeland. Het is een samenstelling van de woorden Property en Technology. De twee tezamen maken zodoende ‘PropTech’. De term verwijst naar de digitale transformatie van de vastgoedsector die ervoor zorgt dat het ontwerpen, bouwen, gebruiken, waarderen, verhuren, verkopen en beheren van gebouwen wordt geoptimaliseerd, nieuwe diensten worden ontwikkeld en nieuwe maatschappelijke waarde wordt gecreëerd. Het is een internationale beweging die sinds 2016 flink is gegroeid.

Met behulp van technologie proberen tech startups de traditionele obstakels in de vastgoedsector te elimineren, zoals lange ketens van tussenpersonen, gebrek aan flexibiliteit, het vele papierwerk en de gecompliceerde procedures. De voordelen van PropTech maken het leven gemakkelijker voor zowel klanten als bedrijven. De oprichter van PropTech for Good, Menno Lammers, wil nog een stap verder gaan. Hij ziet in PropTech hét middel om de vastgoedsector om te turnen tot een kracht voor het goede.

Andere mindset
Het kapitalistische systeem zoals we dat nu kennen is niet toekomstbestendig, stelt Lammers. ‘We focussen ons te sterk op consumeren en produceren, op winstmaximalisatie. Vastgoed heeft mede daardoor nog te vaak een degeneratief karakter.’ Dat valt moeilijk te rijmen met de duurzame doelen die we onszelf de laatste decennia gesteld hebben, vindt Lammers. Het vastgoed van de toekomst is in zijn ogen dan ook regeneratief – een proces van vernieuwing en revitalisatie dat de planeet gezonder, welvarender en levendiger maakt dan voorheen. Maar dat vraagt wel om een andere mindset.

We moeten volgens Lammers veel meer gaan denken vanuit levende systemen: vanuit het sociale én ecologische ecosysteem. ‘We moeten op zoek naar verbinding met de omgeving vanuit dat ecologische perspectief. Dat vraagt om goede, domein overstijgende samenwerking en integrale plannen. En dan niet integraal zoals we dat nu kennen, maar integraal 2.0 of beter nog holistisch. Zo kunnen we door allerlei verbindingen te leggen en zaken aan elkaar te knopen het verschil maken.’

Katalysator
Technologie kan die verbindingen mogelijk maken en versterken, denkt Lammers. Hij richtte daarom in 2020 PropTech for Good op. ‘PropTech biedt mooie kansen om de economische, ecologisch en sociaal-maatschappelijke waarde van ons vastgoed te vergroten. Technologie en vastgoed kunnen zo samen als katalysator dienen voor maatschappelijke meerwaarde. Daarmee kunnen we een gezondere leefomgeving creëren en een gezondere economie.’

‘Natuur wordt de vijfde stakeholder naast overheid, wetenschap, bedrijfsleven en burger’

PropTech for Good is opgericht om deze for Good-beweging over de hele wereld te versnellen. Lammers: ‘Ik werk samen met een groeiende groep leden, 42 PropTech associations en industry partners van over de hele wereld. Het is zeker niet enkel een Nederlands feestje. We zien overal in de wereld problemen die vragen om goede lokale oplossingen. Het is daarom belangrijk dat we leren van internationale voorbeelden. Die kunnen we niet altijd één op één toepassen, maar die kunnen we wel vertalen naar de lokale omgeving.’

Quintuple helix
Een belangrijk uitgangspunt om de leefomgeving toekomstbestendig te maken is volgens Lammers dat we de natuur als basis nemen en het leven centraal stellen. ‘Na de sprong van het triple helix-model naar het quadruple helix-model is het nu tijd voor de sprong naar het quintuple helix-model. We moeten de natuur als vijfde stakeholder gaan zien naast overheid, wetenschap, bedrijfsleven en de burger. Zo kunnen we verantwoorde, veerkrachtige en regeneratieve omgevingen creëren.’

Deze beweging is al gaande, maar sluimert nu nog vooral in de onderstroom. Het moet veel meer mainstream worden, stelt Lammers. ‘Veel duurzame ambities zoals circulair, ecologisch en klimaatadaptief bouwen worden nog te vaak als toevoegingen gezien, als lastige thema’s die ook meegenomen moeten worden in een ontwikkeling. Als we de natuur, het leven, vanaf het begin centraal stellen, dan wordt 1+1 niet 3, en ook niet 5, maar 11.’

Focus op waarde
Dat vraagt volgens Lammers om een focus op waarde in plaats van een focus op prijs. ‘We zijn nog veel te veel gericht op prijs. Ons hele economische systeem is gericht op groei en prijsopdrijving waardoor in feite steeds meer waarde vernietigd wordt. Als we ons voortaan vooral focussen op waarde, dan kunnen we veel meer bereiken met ons vastgoed. Dan kunnen we met vastgoed allerlei urgente uitdagingen oplossen. Dan kunnen we daadwerkelijk meerwaarde creëren met onze gebouwde leefomgeving.’

In de filosofie van Lammers draait het dus niet sec om het product, om die vier muren en dat dak, maar veel meer om de impact van dat product op de directe omgeving. Vastgoed kan daarbij voor verschillende doelgroepen worden ingezet, het zogenaamde mixed-use. ‘Misschien kunnen we zelfs nog wel een stap verder gaan en inzetten op multi-use. Maar dat vraagt wel om goede samenwerking tussen partijen, waarbij vanaf de start veel meer wordt gedacht vanuit levende systemen en netto-positieve verbindingen. De technologie kan dit proces faciliteren en versnellen. Zo kunnen we met vastgoed en technologie de o zo belangrijke regeneratieve beweging in gang zetten. ‘


Menno Lammers is de oprichter van PropTech for Good (www.proptechforgood.com). Deze internationale beweging – in de vorm van een bedrijvenalliantie + consultancy diensten – stelt vastgoedorganisatie in staat zich te transformeren naar een kracht voor het goede door menselijk potentieel te ontsluiten en technologie toe te passen. Daarnaast is Lammers mentor bij REACH UK, lid van leadership board van CREtech Climate, gastdocent aan de Amsterdam School of Real Estate. Hij is een veelgevraagd internationaal keynote spreker en executive sparringpartner voor vastgoedbedrijven.