Nederland staat voor een enorme woningbouwopgave. Tegelijkertijd is er krapte op de arbeidsmarkt, zijn vergunningprocedures complex en bereikt de infrastructuur haar grenzen. Door vernieuwend te plannen, ontwerpen, bouwen en samenwerken, kunnen we sneller, betaalbaarder en duurzamer woningen realiseren.
Het programma Innovatie en Opschaling Woningbouw (IOP) moet een belangrijke bijdrage leveren aan versnelling van de woningbouw in Nederland. In het IOP, een initiatief van het ministerie van VRO, werken verschillende partijen samen aan een fundamentele systeemverandering in de woningbouw en gebiedsontwikkeling. Want alleen door anders te werken en anders te bouwen, kunnen we de bouwbelemmeringen het hoofd bieden.
Andere mindset
Tijdens het Bouwstroomcongres van IVVD, NH Bouwstroom, WoonSt en Bouwstroom Noord vertelt Richard Derksen, programmamanager IOP, hoe dit programma kan bijdragen aan een andere mindset en aanpak voor bouwend Nederland. ‘Het is overduidelijk dat we aan de slag moeten met de woningbouwbelemmeringen die er liggen. Met onderwerpen als netcongestie, mobiliteit en stikstof. Vanuit het IOP werken we samen met onder meer De Bouwcampus, TKI Bouw en Techniek en DigiGO aan een meer gestructureerde en gedigitaliseerde manier van werken. Zowel voor de bouw zelf als voor de bestuurlijke voorfase van gebiedsontwikkeling.'
Vraag koppelen aan aanbod
Een van de grote uitdagingen is volgens Derksen om de ‘woningvraag’ van gemeentes beter te koppelen aan het aanbod van corporaties en industrieel bouwers. ‘Als dat lukt, kunnen we woningzoekende sneller een woning bieden en bouwen we woningen van betere kwaliteit, biobased en circulair van opzet. Corporaties en bouwbedrijven krijgen hierdoor meer continuïteit en voorspelbaarheid in de volumes, waardoor ze innovaties kunnen opschalen en de productie kunnen verhogen. Ze kunnen dan meer inzetten op digitalisering en robotisering wat weer leidt tot versnelling, kostenreductie en betere kwaliteit.’ Zo ontstaat volgens Derksen een positieve spiraal. ‘Maar dit lukt alleen als er een goede koppeling komt tussen de opgave van de gemeentes via de woondeals en de uitvoering van corporaties en bouwers in geïndustrialiseerde processen.’Derksen gaat tijdens het Bouwstroomcongres graag de discussie aan met de deelnemers hoe deze transitie de komende jaren versneld kan worden. Een versnelling die hard nodig is, want de doelstelling van het programma IOP, 50% van de nieuwbouwwoningen wordt industrieel geproduceerd in 2030, liegt er niet om. Derksen: ‘Dat kunnen we alleen bereiken als op een gestructureerde, gedigitaliseerde en geïndustrialiseerde manier aan de slag gaan. Door bestuurlijke en bouwkundige innovaties en betere samenwerkingsverbanden kunnen we gebieden sneller ontwikkelen en echt slagen maken in de woningbouw.’
Het programma IOP, dat tijdens de Woontop in 2024 werd gelanceerd, timmert inmiddels stevig aan de weg en Derksen proeft veel steun van bouwend Nederland. ‘Partijen als NEPROM, Aedes en de VNG steunen ons programma en ook architecten komen steeds meer aan boord. Dat is belangrijk, want we moeten ondanks de urgentie in de woningbouw wel oog hebben, én houden, voor ruimtelijke kwaliteit. De plannen die we maken moeten goed zijn en breed gedragen worden. Dat vraagt een stukje onthaasting, gezamenlijk naar de opgave kijken en daarna meters maken. We hebben iedereen hierbij hard nodig. We moeten samen het goede gesprek voeren. Gemeenten, bouwers, ontwikkelaars, architecten, woningcorporaties en provincies. Ik nodig ze dan ook van harte uit om naar het Bouwstroomcongres te komen en met mij, en vele andere experts, dat gesprek te voeren.’
Ben jij erbij?