Toen bijvoorbeeld bleek dat er één vergunning was afgegeven voor het hele project in plaats van een vergunning voor ieder blok, had dat flinke gevolgen. Het heiwerk moest geluidsarm en trillingsvrij plaatsvinden. Hier zijn toen gezamenlijk keuzes gemaakt die impact hadden op het gehele project. ‘Door het algemene belang zwaarder te laten wegen dan het individuele belang per partij, hebben we vertraging kunnen voorkomen.”
Die houding heeft er vast mee te maken dat de betrokken partijen – Eigen Haard, Ymere, Rochdale en de bouwers Heddes, Homes Factory en Moos – langdurig samenwerken in de Nieuw Hollandse Bouwstroom, met als doel snel duurzame en betaalbare woningen te realiseren.
Een belangrijke stok achter de deur was de SFT-subsidie van het Rijk, gekoppeld aan een harde deadline. De subsidie is bedoeld om gemeenten te helpen snel extra betaalbare woningen te realiseren voor kwetsbare groepen. Deze positieve prikkel is deels doorgelegd naar de betrokken corporaties, die circa 4000 euro per woning kregen om aan de voorwaarden te voldoen.
Intensief en flexibel
Dat het project uitsluitend door corporaties werd ontwikkeld, versnelde het proces. Santema: ‘Een commerciële ontwikkelaar zou een eigen product willen ontwikkelen en bijvoorbeeld een markttoets doen. Corporaties weten wat ze willen en kiezen voor dezelfde product-marktcombinaties. Je weet precies wat je krijgt en wat het kost.’ Zowel Eigen Haard als Ymere realiseerden een gelijkwaardig blok met modules van Homes Factory. ‘Dat hebben we samen ontwikkeld.’ De woningtypen, plattegronden en installaties zijn gestandaardiseerd; alleen qua configuratie zijn er een paar verschillen.
Vertrouwen als versneller
Cruciaal was het wekelijkse overleg tussen bouwers (Dekker), corporaties (directievoerder Jan van Kesterloo) en gemeente (Kistemaker). ‘Wij waren een drie-eenheid waar niemand tussen kwam,’ zegt Dekker. ‘Het was heel belangrijk dat we steeds op die deadline hamerden en op cruciale momenten op de bouwplaats waren om te zorgen dat niets de voortgang in de weg zat.’ De rol van de gemeente was daarbij doorslaggevend. ‘Sven wist wanneer hij wat moest inzetten en kon intern zorgen dat zaken geregeld werden.’
Knelpunten werden open besproken, vertelt Kistemaker. ‘In plaats van te zeggen “dit kan niet”, vroegen we: wat kan wél? Welke ruimte is er? Wat heb je nodig om verder te komen?’ Dat gesprek bouwde vertrouwen op en creëerde ruimte. ‘Met elkaar meebewegen, ook als dat niet optimaal is voor mijn eigen positie, maar wel voor het geheel. Die wederkerigheid zorgde voor een constante, constructieve afstemming.’
Lessen voor versnelling
‘Bouwers kunnen inmiddels binnen zes maanden een unit ontwerpen, bouwen en leveren,’ zegt Kistemaker. ‘De markt heeft grote stappen gezet. De meeste tijdwinst zit in het gemeentelijke proces: vergunningen, kabels en leidingen, netcongestie.’ Brasa Village laat zien dat het veel sneller kan, al was het allesbehalve eenvoudig.
Of die versnelling elders ook haalbaar is? ‘In elke procedure zit ruimte. Benut die door vóór formele aanvragen het informele gesprek te voeren. Dan weten mensen wat eraan komt, denken ze mee en voelen ze zich gezien.’ En als er toch iets misgaat: ‘Dan kun je bellen. Door die relatie is er vaak meer mogelijk. Misschien niet morgen, maar over twee weken. Zo verlies je geen zes weken, maar één.’ Het menselijke aspect is cruciaal. ‘Elke schakel is even belangrijk. Valt er één weg, dan stokt de voortgang. Dat betekent: iedereen meenemen en kijken welke waarde elke schakel kan toevoegen.’
Blijvende aandacht voor leefbaarheid
‘Extra aandacht voor de leefbaarheid is essentieel als je 520 nieuwe woningen toevoegt in een kwetsbare wijk,’ zegt Santema. ‘Gezamenlijk met de gemeente hebben we community builders gecontracteerd voor de komende jaren. Daarnaast kiezen we bewust voor een gezamenlijke bedrijfsruimte waar naast onze wijkmanagers ook diverse welzijnsorganisaties zitting nemen om beschikbaar te zijn voor de bewoners binnen de wijk.’ Ook na oplevering blijft de samenwerking tussen corporaties en gemeente in Brasa Village dus voortduren.
