/ verbindend in maatschappelijk vastgoed
20240418 134757 Pleingevel nieuw
Onderwijs
Artikel

Academie Tien als ideale gemeenschap

7 mei 2024

Het nieuwe Academie Tien is een Topsport Talentschool voor mavo-, havo- en vwo-leerlingen van 10 tot 18 jaar. Het heeft een NOC*NSF sporthal en op het dak van de sporthal een groot openbaar plein met veel groen, mooie zitjes, een kas en een hardloopbaan als publieke ruimte. Drees & Sommer wist dit complexe project in goede banen te leiden.

Vlnr Albert Wijnsma Jaap Vos Marcel van Erven

Foto vlnr: Albert Wijnsma, Jaap Vos en Marcel van Erven

Tekst: Sibo Arbeek  Fotografie: © de Architecten Cie - Ernst van Raaphorst

Met 1.800 leerlingen is het één van de grotere scholen van Utrecht. Schooldomein sprak met de rector Albert Wijnsma, senior construction manager Marcel van Erven van Drees & Sommer en projectmanager Jaap Vos van de gemeente Utrecht. Albert: “Een school moet over het creëren van de ideale samenleving gaan en die mocht ik mee vormgeven. Waar kun je in een complexe omgeving jouw visie in een nieuw schoolgebouw vertalen? Academie Tien is de school voor menswetenschappen. Ik wilde geen school bouwen, maar een mooi gebouw hebben met aandacht voor de details; dus mooie zware deuren en fijne plekken om te leren. Ik geloof dat een gebouw en de inrichting jouw visie moeten ondersteunen en dat je daarin radicale keuzen moet durven maken.”

Academie Tien Leidsche Rijn de Architekten Cie Fotograaf Ernst van Raaphorst 01

Eigen verantwoordelijkheid

Albert verder: “Academie Tien is een school waar we eigen verantwoordelijkheid belangrijk vinden. De school is opgedeeld in acht thuisunits; een kleinschalig en huiselijk leergebied voor een groep van 180 leerlingen. Alles begint in de klas, dan het leerplein binnen jouw unitgemeenschap. Kun je de verantwoordelijkheid aan dan mag je met toestemming van jouw leerplein coördinator op de balkons zelfstandig werken.

Interieur

Dan mag je in het publieke domein voorbeeldgedrag aan andere kinderen laten zien, zonder dat je het expliciet maakt. Burgerschapsvorming is belangrijk en dat betekent dat je leert wat je eigen verantwoordelijkheid is en keuzen durft te maken. Zo is dit een mobielvrije school en langzamerhand begint iedereen er aan te wennen, dus ook de ouders. Gewenst gedrag moet je inoefenen. Zo denk ik ook dat we langzamerhand afscheid gaan nemen van laptops. Veel collega’s gaan weer over op boeken.”

Inlevingsvermogen

Marcel: “Wij waren verantwoordelijk voor de ondersteuning van het projectmanagement, waaronder de directievoering en het toezicht. Voor de school en de sporthal waren er twee aparte gemeentelijke projectleiders. Dat vroeg om behoorlijk wat inlevingsvermogen in de ambtelijke organisatie en veel afstemming tussen en met het ontwerpteam, de opdrachtgever en aannemer. De visie die Albert uitdraagt vraagt om een 100% adaptief gebouw met ruimte voor eigen keuzen.

20240418 134757 Pleingevel nieuw

Fotografie: Marcel van Erven

Dit gebouw is een casco met een kolommenstructuur. Je kunt het in de tijd makkelijk aanpassen, waardoor het actueel blijft. Het is mooi om te zien hoe goed de visie in het gebouw is vertaald.” Jaap knikt: “Heel simpel; er ligt een ontwerp en er is een budget en dat moet je op elkaar afstemmen. 

Vervolgens moet je zorgen dat iedereen naar elkaar luistert en elkaar wat gunt. Daar zit ook weer een team van gebruikers achter. Bedenk ook dat elke tijd zijn eigen bouw verdient. Hier hadden we de tijd mee en heeft de architect veel vrijheid gehad om een mooi ontwerp te maken.” Marcel knikt: “Wat hielp was dat de gemeentelijke vastgoedorganisatie ons in het ontwerpproject veel vrijheid gaf. Vervolgens moesten we natuurlijk wel de kaders goed bewaken. Het is vooral een erg comfortabel gebouw geworden met een geweldige ruimtelijke beleving met de mooie trappen die de verschillende niveaus verbinden.”

Hard op de inhoud, zacht op de relaties

Albert reageert: “Marcel en Jaap onderschatten hoe belangrijk een goede begeleiding tijdens zo’n integraal proces is. De beide architecten, aannemer en gemeente Utrecht zaten niet altijd op dezelfde lijn. Dan is het knap in zo’n omgeving stoutmoedige keuzen te durven maken.” Jaap knikt: “Je hebt in elk bouwproces lastige momenten. De kunst is die momenten even naar achteren te schuiven. Uiteindelijk kost elke bouwtijdverlenging geld en het wordt niet goedkoper wanneer er door conflicten vertraging ontstaat.” Marcel vult aan: “Belangrijk is dat je in zo’n proces goed gedocumenteerd bent, zodat je achteraf op een rustig moment kunt herleiden waar ieders verantwoordelijkheid lag. Uiteindelijk is het gelukt omdat we hard op de inhoud waren en zacht op de menselijke relaties.”

Academie Tien Leidsche Rijn de Architekten Cie Fotograaf Ernst van Raaphorst 18

De eerste zoen delen 

Overdag gebruiken de leerlingen van Academie Tien de hal voor hun gymlessen. De sporthal heeft een eigen toegang via het centrale plein. Op het dak van de sporthal ligt een groot openbaar plein met veel groen, mooie zitjes, een kas en een hardloopbaan. Het plein is beschikbaar voor de hele buurt. Albert: “We hebben bewust gekozen voor een publiek dak. Er gaat hier ’s avonds niet een groot hek dicht.

Buitenterrein

Jongens en meisjes moeten op de trappen verliefd kunnen worden en hun eerste zoen delen, zodat ze later met veel plezier aan hun school terugdenken. De gemeente moet hier en daar nog wel even een zetje geven, maar dat dak wordt echt een publiekstrekker. We willen ook een gezonde en vitale school zijn. Ik zie dat steeds meer kinderen met de fiets naar school komen. Ik zie nu al een hele mooie leefgemeenschap ontstaan.”

Projectinformatie

  • Project: Nieuwbouw Academie Tien Utrecht
  • Opdrachtgever: Gemeente Utrecht
  • Projectmanagement (directievoering en toezicht): Drees & Sommer
  • Architect: Wiersema architecten i.s.m. de Architecten Cie.
  • Aannemer: WAM&VanDuren Bouwgroep
  • Installatieadviseur: Galjema B.V. Technisch Adviesbureau
  • Volume: 14.500 m²
  • Ingebruikname: December 2023

Kijk voor meer informatie op www.dreso.nl.