Onderwijshuisvesting

In het nieuwe centrumgebied Hart van de Waalsprong in Nijmegen-Noord verrijst Hof van Holland, een nieuw ontmoetingspunt voor de wijk. Het project, onderdeel van het stedenbouwkundig plan van De Zwarte Hond, verbindt onderwijs, cultuur en dagelijkse voorzieningen in één wijkhart.

Multifunctionele accommodaties (MFA’s) zijn populair. Gemeenten, scholen, kinderopvang, welzijn, sport en cultuur zoeken elkaar steeds vaker op in één gebouw. Dat is begrijpelijk: voorzieningen blijven behouden, ruimten worden efficiënter gebruikt en inwoners vinden meerdere functies op één herkenbare plek.

De nieuwe Wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting verplicht gemeenten en schoolbesturen om samen strategische huisvestingsplannen en onderhoudsplannen op te stellen. Dit moet zorgen voor betere, doelmatige schoolgebouwen.

Met gestandaardiseerde bouwconcepten en processen kunnen we meer scholen in hoger tempo vernieuwen. Een programmatische aanpak leidt bovendien tot betere kwaliteit binnen de beschikbare budgetten. Maar hoe krijgt standaardisatie concreet vorm? En zorgt deze aanpak niet voor eenheidsworst? Tijdens de Onderwijsvastgoeddag nemen we de planmatige en gestandaardiseerde aanpak in scholenbouw kritisch onder de loep.

In Leiden maken gemeente en schoolbesturen vaart met de scholenbouwopgave. Voor de nieuwbouw van het Vlietland College en de vernieuwbouw van de Internationale Schakelklas (ISK) wordt in de ontwerpfase samen met Liander gezocht naar een gebiedsgerichte oplossing voor het probleem van een overvol stroomnet. Dit door de scholen gebruik te laten maken van de overcapaciteit van het nabijgelegen Sportpark.

Midden in de VINEX wijk ‘Park Vredenburgh’ in Waddinxveen verrijst een nieuw schoolgebouw voor CBS TOV. Hier lopen kinderen binnenkort voor het eerst over nieuwe stoepen, spelen ze op een schoolplein dat nog moet worden aangelegd en groeien ze op in een buurt die letterlijk nog vorm krijgt. Over twee weken wordt het gebouw opgeleverd, mooi op tijd voor schooljaar 2026/2027.

De Katholieke Daltonschool Bisschop Bekkers in Groningen heeft onlangs de deuren van hun gloednieuwe onderwijsgebouw geopend. In de multifunctionele gymzaal, die ook buiten schooltijd wordt ingezet voor de wijk, ligt een circulaire sportvloer van Sika, de Pulastic® Pure 110. Een onovertroffen duurzame sportvloer voor multifunctioneel gebruik.

Nederland staat voor een enorme scholenbouwopgave. Duizenden schoolgebouwen moeten de komende jaren vervangen of gerenoveerd worden. Maar met de traditionele bouwmethodes gaan we dat niet voor elkaar krijgen, waarschuwt architect Thijs Asselbergs. ‘We kunnen de 21e-eeuwse uitdagingen niet oplossen met 20e-eeuwse oplossingen’ 

Materiaalkeuze krijgt een grotere rol in de verduurzaming van schoolgebouwen, ook bij interieuronderdelen waarvan de duurzaamheidsimpact traditioneel minder aandacht kreeg, zoals vloeren.

Deze maand opende middelbare school Guido Arnhem de deuren van hun gloednieuwe onderwijsgebouw. De nieuwbouw markeert niet alleen een belangrijke stap voor de school, maar geldt ook als een mijlpaal binnen het Arnhemse onderwijslandschap. Met een unieke inpandige accuvoorziening werden problemen rond netcongestie omzeilt. Het schoolgebouw kon daardoor ‘gewoon’ binnen budget en planning worden opgeleverd. 

Gemeenten staan voor een stevige opgave. Middelen zijn schaars, en de druk op ruimte en plancapaciteit neemt toe. Tegelijkertijd wordt er hard gewerkt aan plannen: voor onderwijs, sport en maatschappelijk vastgoed. Vaak georganiseerd vanuit verschillende beleidsdomeinen – logisch, gezien de complexiteit en specialisatie. 

Gemeenten en schoolbesturen krijgen volop kansen om bestaande scholen duurzaam te transformeren en te laten voldoen aan de onderwijskundige eisen van deze tijd. Hoe mooi is het dan om een project te bezoeken dat al deze kansen heeft weten te benutten. Dat is toch wel de conclusie die getrokken kan worden na de eerste ScholenSafari in Stavenisse.