Klein genoeg om elkaar te kennen, open genoeg om je verbonden te voelen met de wereld. In het nieuwe gebouw van GSG Guido aan de Grensweg in Arnhem voel je meteen waar de school voor staat. De onderwijsvisie kreeg er letterlijk vorm in een uitnodigend, transparant gebouw dat draait om ontmoeting en verbinding.
Interview en tekst: Nicole Beaujean | N.B. tekst en advies - Fotografie: Femke van den Heuvel
Guido is een kleine middelbare school in de Arnhemse wijk Geitenkamp. Die kleinschaligheid is een bewuste keuze. In september 2026 telt de school 211 leerlingen. Bij 270 leerlingen trekt Guido bewust de grens: de school wil klein genoeg blijven om elkaar te kennen. Toch is Guido nadrukkelijk geen gesloten gemeenschap. De school, vernoemd naar Guido de Brès, kent een christelijke basis, maar verwelkomt leerlingen van elke achtergrond. Die open houding zie je overal terug in de nieuwbouw, die op woensdag 1 juli officieel werd geopend.
Drie jaar geleden werd Erik-Jan Hakvoort locatiedirecteur van Guido: “Ik was hiervoor docent geschiedenis en in die functie uiteraard bekend met onze onderwijsvisie,” vertelt hij. “Die draait om drie kernwaarden: relatie, verantwoordelijkheid en geloof.” De eerste waarde krijgt onder meer vorm in de bewuste kleinschaligheid van de school. “Maximaal 270 leerlingen, groter worden we niet. Waarom? Omdat ik denk dat goed onderwijs begint bij gekend worden. Veel maatschappelijke problematiek rond jongeren heeft te maken met het feit dat ze minder gezien en gekend worden dan vroeger.” Dat uitgangspunt zit diep in de cultuur van de school. In een kleine organisatie zijn de lijnen kort en kennen medewerkers en leerlingen elkaar.
"Veel maatschappelijke problematiek rond jongeren heeft te maken met het feit dat ze minder gezien en gekend worden dan vroeger"
Verantwoordelijkheid is de tweede kernwaarde. “In het voortgezet onderwijs draait het vaak om welk cijfer je gaat halen, welke opleiding je hierna gaat doen en hoeveel je gaat verdienen,” zegt Erik-Jan. “Maar de vraag ‘hoe doe jij ertoe?’ blijft vaak buiten beschouwing. Door jongeren iets voor anderen te laten doen, ontdekken ze dat ze van betekenis kunnen zijn.”
Guido begon in 2018 als een van de 30 Nederlandse proeftuinen met Maatschappelijke Diensttijd (MDT). Leerlingen doen zes maanden lang elke week een middag, tijdens schooltijd, iets voor een ander. Erik-Jan: “Zo ontmoeten ze mensen buiten hun eigen bubbel en ontdekken tegelijkertijd hun eigen talenten.”
Die maatschappelijke verbinding beperkt zich niet tot de leerlingen. Het gebouw staat open voor de buurt en biedt ruimte aan activiteiten van welzijnsorganisaties, zoals Rijnstad.
Het derde kernwoord is geloof. “Elke leerling is hier welkom; je hoeft geen christelijke achtergrond te hebben of gelovig te zijn,” aldus Erik-Jan. “Maar we zeggen wel heel duidelijk tegen iedereen die binnenkomt: jij bent gemaakt en bedacht door God en je doet ertoe. Je bent goed zoals je bent.” Daarmee is geloof voor Erik-Jan vooral een vertrekpunt voor hoe leerlingen naar zichzelf én naar anderen kijken. Weten dat je ertoe doet, betekent ook nadenken over hoe je van betekenis kunt zijn voor de mensen om je heen. Zo raken geloof en verantwoordelijkheid elkaar: het ene gaat over wie je bent, het andere over wat je doet voor een ander.
Die uitgesproken onderwijsvisie vormde het vertrekpunt voor de nieuwbouw. De uitdaging was om deze idealen te vertalen naar een concreet gebouw. Een school bouwen behoort niet tot het dagelijkse takenpakket van een schooldirecteur. De begeleiding door ICSadviseurs was volgens Erik-Jan dan ook onmisbaar: “Je krijgt te maken met haalbaarheidsonderzoek, een Programma van Eisen (PvE) en met communicatie met de buurt, het selecteren van een architect tot aan het contact met de aannemer en directievoerder. Je hebt iemand nodig die weet hoe zo’n proces werkt.”
Huisvestingsadviseur Timon Bulten van ICSadviseurs: “Mijn collega’s en ik hebben het hele traject mogen meemaken. De opgave was behoorlijk complex en daarmee een flinke uitdaging, wat wij als huisvestingsadviseurs het liefste doen. Guido is relatief klein; het was een uitdaging om, vanuit de onderwijskundige visie, een gebouw te ontwikkelen dat ook past binnen de vierkante meters en de financiële kaders. De betrokkenheid bij elkaar en de menselijke maat heb ik heel erg gewaardeerd. Erik-Jan en team hebben ons als adviseurs omarmd. Formeel zijn we geen collega’s, maar zo voelt het wel.”
Tijdens vier werksessies, waaronder een inspiratiereis langs andere scholen, vertaalde ICSadviseurs met het schoolteam hoe de onderwijsvisie concreet vorm moest krijgen in het gebouw. Al vroeg in het proces ging ICSadviseurs ook in gesprek met omwonenden over hun ideeën, wensen en zorgen rond de nieuwbouw. De drie bewuste waarden uit de onderwijsvisie zijn in het PvE vertaald naar het gebouw. “Bij verantwoordelijkheid en samenwerking met de wijk past transparantie, dus zie je veel glas, veel ramen, veel openheid,” legt Erik-Jan uit. “Gekend en gezien worden is vertaald door mensen het gevoel te geven dat ze omarmd worden, in een soort cocon.”
Ook in materiaal en kleur is gezocht naar verbinding met de omgeving. Waar paars en groen verwijzen naar heide en mos, geven het vele hout en de ronde vormen het interieur een zachte uitstraling. Timon: “Samen selecteerden we een architect die de visie van Guido heel goed wist te vertalen. Binnen en buiten sluiten nu op elkaar aan: de open architectuur brengt het groen rondom de school naar binnen. Aandacht voor de omgeving zie je ook buiten: met nestkasten voor zwaluwen en vleermuizensleuven. Het gebouw zelf is uiteraard inclusief toegankelijk.”
"Je hebt goede samenwerking nodig om in het proces bij te kunnen sturen"
De samenwerking met de gemeente kenmerkte zich volgens Erik-Jan door korte lijnen en gezamenlijk zoeken naar oplossingen. Zo was in het oorspronkelijke ontwerp geen fietsenkelder voorzien; de fietsen stonden buiten op het gras ingetekend. De gemeente wilde die ruimte juist groen houden, als onderdeel van de groene corridor in de wijk. “Het ontwerp dat er al lag moest dus worden aangepast. De architect heeft dit heel kundig en met veel betrokkenheid gedaan,” vertelt Timon. De oplossing: een ondergrondse fietsenstalling. “Je hebt een goede samenwerking nodig om zoiets in een laat stadium toch voor elkaar te krijgen,” vult Erik-Jan aan.
In het Integraal Huisvestingsplan formuleert de gemeente Arnhem hoge ambities voor duurzaamheid en CO₂-neutrale scholenbouw (BENG). Het nieuwe schoolgebouw werd zelfs energieneutraal (ENG), wat een zwaardere aansluiting op het elektriciteitsnet vraagt dan de oude school. Door netcongestie kon de netbeheerder die niet leveren. De gemeente Arnhem heeft samen met onder andere ICSadviseurs, Vintis en Núna Energy de mogelijkheden onderzocht, van aansluiting op het trolleynet tot zonnepanelen met opslag. De keuze viel op een permante inpandige batterij. “Guido is het eerste schoolgebouw in Nederland met deze oplossing,” vertelt Erik-Jan. “Geheel toevallig, maar wel grappig: de school heeft plek voor maximaal 270 leerlingen en telt op het dak precies evenveel zonnepanelen.”
"Guido is het eerste schoolgebouw in Nederland met een inpandige batterij"
Met de oplevering van het gebouw is de school nog niet af. De komende jaren moet in de praktijk blijken hoe de innovatieve energievoorziening functioneert, met name in strenge winters. Ook hierin trekken Guido en de gemeente Arnhem samen op.
Foto: Erik-Jan Hakvoort (l) en Timon Bulten
In de nieuwbouw komen alle onderwijsambities samen: duurzaam omgaan met energie, openstaan voor de omgeving en onderwijs bieden waarin leerlingen worden gezien, verantwoordelijkheid leren nemen en ontdekken wat zij voor een ander kunnen betekenen. Zo begint na jaren van plannen, ontwerpen en bouwen misschien wel de belangrijkste fase: het gebouw gaat leven zoals op papier is bedacht.
Kijk voor meer informatie op www.icsadviseurs.nl.