Jenaplanschool Het Spoor in Zeist; natuurlijke school voor verbindend onderwijs

Tekst: Sibo Arbeek

Het nieuwe gebouw van de openbare Jenaplanschool Het Spoor aan de Stationslaan in Zeist is inmiddels al enkele maanden in gebruik. Tijd dus voor een goed gesprek met schooldirecteur Margo Foppen, architect Daniël Biesheuvel van EVA Architecten, projectmanager Simon de Ruig van Draaijer, Dian Breedveld van BM van Houwelingen en Erwin Schrijver van ESC Bouwmanagement. Margo opent: “De meeste van onze 330 kinderen komen uit deze wijk. Ons oude gebouw was versleten en onderhoudsgevoelig. Het had nog lokalen en gangen waardoor we onze visie niet goed konden vertalen. Zo wilden we graag onze bouwen bij elkaar hebben en meer gebruik maken van de talenten van onze stamgroepleiders. Daarom waren we blij toen de gemeente besloot om op dezelfde locatie een nieuwe school te bouwen. 

We hebben twee jaar de tijd gehad om ons concept naar een nieuw gebouw te ontwikkelen. Dat deden we vanuit het perspectief van het kind, wat doe je op een dag en wat heb je dan nodig? Zo moest het gebouw toekomstbestendig, licht en sfeervol zijn en moest het samenwerken en groepsdoorbrekend leren faciliteren. We wilden ook de verkeersruimten buitenom leiden, waardoor binnen rustig is. Voordat we begonnen te bouwen hebben we met Daniël scholen bezocht, om te kijken hoe dit aantal kinderen in één bouwruimte werkt. Door de interactie tijdens die bezoeken groeide de relatie met de architect en wisten we dat we de juiste keuze hadden gemaakt.”

Tijdens grote voorstellingen kunnen we met een grote vouwwand het speellokaal betrekken bij het podium. Vervolgens vind je op de begane grond en de verdieping aan weerszijden de bouwen, die elk dezelfde grootte hebben en avontuurlijk zijn opgezet. De bouwen hebben elk een eigen entree met garderobe die direct toegang biedt tot het leerplein. De entree van de kleuterbouw heeft ook direct toegang tot het speellokaal. Tijdens warme zomerdagen kan in iedere bouw de deur open om de buitenleerplekken te betrekken bij de onderwijsruimten. Achter het gebouw ligt een groot terrein, waar kinderen kunnen spelen en leren met stoere boomstammen die in een kring liggen.” Dian vult aan: “Tijdens de bouw hebben we gastlessen verzorgd en een rondgang met de stamgroepen door het gebouw gedaan om ze kennis te laten maken met het gebouw en te laten zien wat er allemaal nodig is om tot dit resultaat te komen.”

De gevel heeft op de verdieping een verbijzondering van klamp metselwerk. Daar hebben we baksteen op zijn kant gemetseld waardoor het kuiltje in de baksteen zichtbaar wordt en dat levert een levendig schaduwspel in de gevel tijdens de dag op. In de gevel zitten ook verborgen nestkasten voor vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen.” Margo vult aan: “Die aandacht voor detaillering en duurzame materialen komt ook terug in het interieur. De akoestiek is bijvoorbeeld geweldig, waardoor er voldoende plekken zijn om buiten de groep in stilte te kunnen werken of gesprekken te voeren. Het grijze vilt aan de muren is geproduceerd van gerecyclede petflessen.”

De gebruiker uitgangspunt

Simon over het proces: “Ik was vanuit Draaijer projectmanager vanaf het programma van eisen tot en met de oplevering. Uitgangspunt van ons werk is altijd de gebruiker, daar doe je het voor. Daniël heeft de opgave heel mooi vertaald; een natuurlijk gebouw in een stedelijke wijk. We hebben in het bouwteam goed samengewerkt met alle betrokken partijen en ook met het onderwijs. Het bestemmingsplan liet weinig toe; dus de architect, aannemer en installateur moesten samen optrekken. Zo mochten we niet hoger dan zeven meter bouwen en hadden wel twee verdiepingen nodig. Dat hebben we in het bouwteam met BM van Houwelingen en de installateur opgelost door verdiept te bouwen, veel aandacht te geven aan de installaties boven het plafond en aan de afstemming met de constructies. Wanneer je goed met elkaar samenwerkt zie je dat terug in de kwaliteit van het gebouw.”

Dian knikt: “We zijn aan de voorkant al vroeg betrokken en dan kun je als bouwer goed meedenken in toepassing van materialen en aansluitingen van specifieke details. Ook tijdens het bouwtraject zijn er meerdere overlegmomenten geweest om het gebouw af te stemmen op het gebruik. Zo moesten we op een redelijk kleine bouwplaats midden in een bestaande woonwijk bouwen. Door goede afstemming met de omgeving, zoals het tijdig versturen van nieuwsbrieven, is dit zonder incidenten verlopen. In het bouwteam is er veel aandacht geweest om de wensen van de school en architect uit te kunnen voeren. Dat is gelukt. Het is echt ook een toekomstbestendig gebouw; alle ruimten zijn constructie technisch aan te passen, zodat je van de bouwen weer lokalen zou kunnen maken. Daar is ook in de installaties rekening mee gehouden. Verder liggen er 58 zonnepanelen op het gebouw, heeft de school geen gasaansluiting, is er vloerverwarming, geïntegreerde zonwering en CO2 gestuurde luchtverversing. Een duurzaam gebouw dus.” Erwin was directievoerder namens Draaijer: “Iedereen vulde elkaar op de juiste momenten perfect aan en de aannemer betrok ons steeds tijdig in het proces. Alles wat in het bestek stond hebben we binnen de planning en het budget uitgevoerd, met als resultaat een kwalitatief goed gebouw voor de gebruikers en medewerkers.”