De Inspecteur W.P. Blokpoelschool is een basisschool voor speciaal onderwijs in Den Haag. De leerlingen hebben baat bij persoonlijke ruimte en een goede balans tussen inspanning en ontspanning. Het beeldkwaliteitsplan voor de nieuwbouw vereiste een ontwerp in Dudok-stijl. Resultaat: een stijlvolle blikvanger voor de buurt en een overzichtelijk gebouw voor leerlingen en personeel.
Tekst: Anje Romein Fotografie: Roos Aldershoff Fotografie
De 125 leerlingen van de Blokpoelschool hebben moeite met leren en concentreren, kunnen niet goed tegen prikkels en hebben behoefte aan structuur, rust en veiligheid. “Met de opdracht een school te ontwerpen voor deze doelgroep gingen we zes jaar geleden aan de slag”, vertelt architect Theo Kupers. “In de ruim bemeten klaslokalen – voor maximaal twaalf leerlingen – heeft elk kind voldoende persoonlijke ruimte. Naast de lokalen zijn er ook ‘concentratieruimtes’ gemaakt. Daar kan een leerling tijdelijk apart zitten als het door te veel prikkels even niet gaat in de klas.”
Stilzitten in een schoolbank is voor deze leerlingen geen vanzelfsprekendheid. De school kent een intensief sportprogramma, waarvoor een gymzaal, speellokaal en schoolplein essentieel zijn. Kupers ontwierp een flinke, vierkante gymzaal. Theo: “Dit is een ontwerp volgens het concept van ‘de bewegingsbox’. In deze ruimte komt ook daglicht binnen door hooggeplaatste ramen.” Daglicht, transparantie en doorzicht naar de buitenwereld zijn belangrijke thema’s.
Om veel buitenlicht binnen te laten kent ieder lokaal twee grote ramen. Architect Kupers vond de perfect passende ramen met horizontale belijning en slanke profilering bij Metaglas. De hoge ramen schuiven met een elektronisch systeem verticaal open en dicht. Het onderste deel van het raam beweegt niet mee.
“Een elektrisch bedienbaar schuifraam is veel praktischer dan ramen die van binnen naar buiten opengaan”, zegt Erik Rekveld, adviseur bij Metaglas. “Alleen een volwassen, bevoegd persoon kan het raam bedienen. Je hoeft het raam aan de plafondkant maar op een kier te zetten en er komt voldoende frisse lucht de ruimte binnen. De school is erg blij met deze oplossing, die bijdraagt aan een gezond binnenklimaat.”
"Andere paradepaardjes van de school zijn het kooklokaal, de bibliotheek en de teamkamer met dakterras"
Het exterieur van de school doet denken aan de stijl van architect Dudok; onder meer bekend van het gemeentehuis in Hilversum. Dat klopt. De omgeving van de school is gebouwd volgens de stedenbouwkundige principes van Dudok. Vanuit de gemeente kwam de eis om daarop aan te sluiten. Theo liet Dudoks stijl terugkeren in de gele bakstenen, het horizontale metselwerk zonder stootvoegen en een klassieke kopgevel met daarin de naam van de school. Ook kenmerkend is de gedifferentieerde opbouw: een lage en hoge gevel worden verbonden door een hoog accent. In deze opbouw zijn alle technische installaties verwerkt. In de voegen zijn ruimtes gemaakt van 1,5 cm, waardoor de spouw toegankelijk is voor vleermuizen. Theo: “Deze school heeft in haar geschiedenis zoveel tijdelijke huisvesting gehad, dat ik nu een gebouw wilde ontwerpen dat tachtig jaar mee kan. Toch is de school nog wel veranderbaar. Aan één zijde hebben we bewust niet met beton gewerkt. Daar is uitbreiding naar extra lokalen of bso mogelijk. In theorie kán het gebouw ook voor andere doeleinden worden gebruikt, maar in de praktijk zal dat niet snel gebeuren. De ingemetselde naam van de school zal altijd de oorsprong van het gebouw laten zien.”
Terug naar binnen. Om de leerlingenstroom beter te spreiden en te zorgen voor korte looplijnen zijn er drie entrees, elk met een eigen trappenhuis. Andere paradepaardjes van de school zijn het kooklokaal, de bibliotheek en de teamkamer met dakterras. Theo: “Ik wilde de leerkrachten een goede plek geven om elkaar te spreken of werk te kunnen nakijken. Nu hebben ze ook een eigen buitenruimte.” Het interieur kent diverse opvallende details. Zoals de betegelde lambrisering: stootvast en makkelijk schoon te maken. De door een kunstenaar ontworpen vloertegels in de gangen. De donkergroene kleur die terugkomt in plafonds en traptreden.
Foto: Erik Rekveld (l) en Theo Kupers
En – niet te zien, maar wel een wens van de school – een optimale temperatuurbeheersing in ieder lokaal. Docenten kunnen de basistemperatuur van circa 16 graden bijverwarmen. Zo is het in een lokaal op het noorden niet te koud en op het zuiden niet te warm. Erik: “Dit sluit, net als onze schuiframen waarmee je flexibel kunt ventileren, aan bij de vereisten voor Frisse Scholen. Het dringt gelukkig steeds meer door dat een gezond binnenklimaat bijdraagt aan het welbevinden van leerlingen en leerkrachten en leerprestaties ten goede komt.”
Tussen de selectieprocedure voor de architect tot de oplevering zit zes jaar. De bouw zelf was – ondanks de vele regenval – in ruim een jaar tijd gereed. “We hadden te maken met corona, stijgende kosten en een langdurig keuzeproces voor de locatie”, zegt Theo. Gedurende het hele proces hebben we goed samengewerkt met gemeente, schoolbestuur, docenten, (onder)aannemers en installateurs. Heel belangrijk, want alle partijen zijn van elkaar afhankelijk. Voordeel van het lange wachten op besluitvorming was dat de school kon sparen. Dat betaalt zich terug in extra kwaliteit van de inrichting.”
Kijk voor meer informatie op www.theokupers.nl/tka/home en op www.metaglas.nl.