/ verbindend in maatschappelijk vastgoed
IMG 8503a nieuwe foto buitenzijde
Onderwijs
Topos
Artikel
Schooldomein

De vier Heemskinderen op gewijde grond; helder uitgewerkt concept kenmerkt nieuwbouw brede school

30 maart 2018

Op de plek van een gesloopte katholieke kerk in de wijk Banakkers staat nu een nieuwe brede school. De plattegrond van de kerk vormde uitgangspunt voor het programma van eisen en bepaalde de lijnen in het nieuwe gebouw. De nieuwe brede school heeft kleur en sfeer, maar is ook monumentaal en duidelijk in zijn afwikkeling.

Tekst: Sibo Arbeek

Directeur Jack Gobbens: “De gemeente Etten-Leur heeft haar huisvestingsbeleid goed vertaald naar moderne brede scholen en daar voldoende budget voor vrijgemaakt. De basis was een gezamenlijk gedragen visie op samenwerking en verbinding met de buurt. De Vier Heemskinderen zat in een zestig jaar oud gebouw, dat wel solide en degelijk, maar functioneel ernstig verouderd was. Op deze plek stond een katholieke kerk, die vrijwel leegstond. Met pijn in het hart is besloten dat van de drie katholieke kerken deze moest verdwijnen. En nu is het de plek van ons nieuwe gebouw.” Architect Sander Kreijns van Topos Architecten: “Zowel stedenbouwkundig en organisatorisch hebben we de opzet van de kerk als uitgangspunt genomen. De gemeente wilde een statig en monumentaal gebouw tegenover het plein, waarbij de school in combinatie met het Kindercentrum naar de straatkant een krachtige en gesloten uitstraling mocht hebben. We hebben de school met kinderopvang van Kober getrapt opgebouwd en dat heeft met de opbouw van de kerk te maken. Aan de andere kant opent het gebouw zich met kleuren en een lichte steen. De school wilde daar laten zien dat het een school is, met een kiss en ride zone en leuk ingerichte schoolpleinen. Eigenlijk is de tegenstelling open en gesloten van toepassing op het gebouw, naast de beelden krachtig en monumentaal.”

IMG 8503a nieuwe foto buitenzijde

Jack: “We wilden in goed overleg met de parochie respectvol met de plek omgaan en hebben de plattegrond in de vorm van een kruis als uitgangspunt voor het ontwerp van deze brede school genomen. Verder is een aantal elementen van de kerk opgenomen, waaronder de klok, ingemetselde gedenkstenen en een beeldmerk. De kerk was een kruisbasiliek en dat patroon bepaalt nu ook de opzet van de school; het hoofdschip is de hoge centrale multifunctionele ruimte en de transepten een doorgaande gang die alles met elkaar verbindt. Als de schuifwanden open zijn dan kun je je voorstellen dat ik hier achter het altaar sta en kijk je zo naar het priesterkoor.”

Quote icoon

"Kinderen kunnen zich het beste concentreren als ze zo weinig mogelijk afgeleid worden"

Sfeer, veiligheid en ontwikkeling

Jack verder: “We vinden sfeer belangrijk en bieden een omgeving waar kinderen zich prettig en veilig voelen. Kinderen komen naar school om zich te ontwikkelen en daarin willen we ze ook stimuleren. Tussen de lokalen en de gangen geloven wij dat een zekere rust belangrijk is. Kinderen kunnen zich het beste concentreren als ze zo weinig mogelijk afgeleid worden. Dus geen grote glazen puien wat je in veel scholen ziet. Kinderen zijn visueel ingericht, dus zijn onze lokalen voor een belangrijk deel gesloten, zodat je niet overal naar binnen kunt kijken. We hebben de lokalen groter gemaakt, zodat de leerkracht op de verschillende behoeften kan inspelen en werkvormen kan variëren of een leerling of groep extra aandacht geven. We kiezen dus niet voor leerdomeinen met werkplekken op de gang, omdat we direct contact en toezicht belangrijk vinden. Dat betekent een actieve rol voor leerkrachten en de kinderen. Sfeer, een veilige leeromgeving en ruimten voor onderwijs hebben we in het programma van eisen omschreven en zie je ook terug in het gebouw. Als ik uit mijn kamer stap heb ik overzicht en doorzicht. Ik merk dat ouders dat ook prettig vinden.”

IMG 9224 Presikhaaf

Slim ontwerp

Sander knikt: “Het is een transparant gebouw, dat qua kleurstellingen niet te druk is. Je ervaart rust, warmte en duidelijkheid. Het is een rustige school, waar kinderen niet door elkaar heen lopen en het gebouw de weg wijst. Het is leuk te zien dat het ook zo werkt.” Jack: “Topos sprong uit de architectenselectie omdat ze voor een grote school met meer dan 460 kinderen een slim en gelaagd ontwerp hebben gemaakt met een geweldige vide en slimme opgangen. De trend in scholenbouw is dat er rondom diverse ingangen zijn, maar dan mis je juist het schoolgevoel. We vinden het belangrijk dat kinderen langs één kant het gebouw in- en uitgaan, maar vervolgens moet je het logistiek wel goed regelen.

IMG 9228a Jack Gobbens links Sander Kreijns rechts

Foto: Jack Gobbens (l) en Sander Kreijns

Het mooie aan het ontwerp is de keuze van het speelplein op het dak, waarbij groep 1 en 2 door de hoofdingang naar binnen gaan en de groepen 3 tot en met 8 via de boven trap op het speelplein komen waar ze via twee deuren in hun lokalen komen. Het boven speelplein is ook een prachtige verblijfsruimte met een voetbalspel en een tafeltennistafel. Maar ze kunnen ook beneden op het plein spelen. Voor de kleintjes zijn twee aparte pleinen ontworpen.” Jack ten slotte: “We merken dat het buiten spelen hier veel beter gaat dan in het oude gebouw. Collega’s die surveilleren hebben niets meer te doen. Het traject heeft mij veel energie gegeven. Wat we wilden is ook allemaal gelukt. Wij zijn blij met het gebouw en de gemeente mag er trots op zijn.”

Projectinformatie

  • Project: Nieuwbouw brede school De Vier Heemskinderen met Kindercentrum
  • Opdrachtgever: Gemeente Etten-Leur
  • Bvo: 3.600 m²
  • Stichtingskosten: circa e 6.850.000,- excl. btw
  • Aannemer: Bertens Bouw Tilburg
  • Architect: Topos Architecten
  • Akoestiek: Ecophon
  • Ingebruikname: Februari 2017

Kijk voor meer informatie op www.topos.nl.