Drie basisscholen en een kinderdagverblijf zijn sinds maart 2024 verenigd in Kindcentrum Montfoort. Na een jarenlang voortraject ging het vanaf de gunning opeens snel. Mede dankzij de contractvorm Design & Build, waarin bouwbedrijf Pellikaan samen optrok met EGM architecten en met de constructeur en installateur.
Tekst: Anje Romein Fotografie: EGM architecten
Unieke patronen in het lichte metselwerk verraden dat er achter de gevel drie verschillende scholen en een kinderdagverblijf zijn gehuisvest. Uítstekende steentjes (een staaltje vakmanschap!) vormen een bloem, een boom, een vlinder en een honingraat. Die figuren wijzen – samen met heel veel nestkastjes en een groen schoolplein – op de inspiratiebron van KC Montfoort: plant, dier en natuur.
Binnen is een groot centraal hart gecreëerd met een bibliotheek en een kookeiland, een plek waar kinderen, medewerkers en ouders elkaar kunnen ontmoeten. Een lichte houten trap leidt naar de verdiepingen van de midden- en bovenbouw waar koepels zorgen voor een prettige lichtinval.
In de gangen vallen de fraai afgeronde muren op, het gebruik van verschillende tinten groen en de leerpleinen waar kinderen zelfstandig of in groepen kunnen werken. “De gebruikers zijn heel nauw bij de nieuwbouw betrokken”, vertelt Eric van der Wal, directeur van de christelijke basisschool Graaf Jan, die voor de nieuwbouw gelijk optrok met de leiding van de basisscholen Howiblo (katholiek), De Hobbitstee (openbaar) en kinderopvang Kind&Co. Al tijdens de aanbesteding voor de selectie van uitvoerende partijen werden dialoogsessies georganiseerd met de toekomstige gebruikers. Wat wil je? Wat voor soort school ben je? Hoe zie je de samenwerking? “Dat was heel fijn”, blikt Eric terug. “De aannemer en architect luisterden goed naar ons. Zij wisten de wensen van gebruikers goed in het ontwerp te vertalen. Mede daarom zijn zij unaniem gekozen in de Europese aanbesteding.”
Foto: Willeke Smit, Jack Hazen (staand) en Eric van der Wal (zittend)
‘Zij’, dat zijn bouwbedrijf Pellikaan en EGM architecten die voor het eerst samenwerkten in een Design & Build-aanbesteding. De betrokkenen kijken positief terug op het verloop van dit traject en de dialoogsessies.
“Pijnpunten konden we er meteen uitfilteren”, zegt Jack Hazen, commercieel-directeur bij Pellikaan. Kwamen er andere wensen of bleek iets niet uitvoerbaar dan stelden we meteen bij.” Ook Willeke Smit, architect bij EGM, is te spreken over deze werkwijze. “In een klassieke aanbesteding bedenk je soms dingen die voor de bouwer moeilijk uitvoerbaar zijn, waardoor het duurder wordt. Nu hadden we meteen overleg over materiaal en constructie. Dat voorkwam verrassingen achteraf.” De Design & Build-aanpak betekende ook tijdwinst. Jack spreekt over ‘een knap kunstje’. “Door de integrale aanpak met architect, constructeur en installateur zetten we in één keer een pakket neer. Dat leverde tijdwinst en kostenefficiency op.”
Pellikaan nam de opdracht aan voor een taakstellend budget. Voor EGM de uitdaging om voor een relatief laag bedrag een goed gebouw te maken dat ook nog eens duurzaam en toekomstbestendig is. Een oplossing werd gevonden in een flexibel, prefab kalkzandsteensysteem.
Jack: “Deze bouwmethodiek is vrij nieuw in de markt, maar hierdoor bleven we binnen de financiële kaders. De wanden werden vooraf in de fabriek gemaakt, productie en plaatsing gingen heel snel. Het zijn robuuste wanden waarmee je een stevige kwaliteit levert maar ook kunt variëren. Het was heel leuk om dit met de architect én de installateur door te ontwikkelen.”
"De wanden werden vooraf in de fabriek gemaakt, productie en plaatsing gingen heel snel"
De opdracht aan EGM was ook: ontwerp een kindvriendelijk gebouw voor circa 600 leerlingen, waarin de scholen samenwerken én hun eigenheid behouden. Met hun eigen identiteit én onderwijskundige visie. De Graaf Jan staat voor orde, rust en structuur en combineert klassikaal onderwijs met zelfstandig werken op kleine leerpleinen. De Hobbitstee identificeert zich met beweegonderwijs. Dat vraagt om grotere lokalen en er is zelfs een lokaal met een klimwand. De Howiblo heeft voor haar pedagogische onderwijsvisie juist behoefte aan één groot leerplein.
Schooldirecteur Eric: “Naast die verschillen zochten we ook naar eenheid. Alle lokalen hebben dezelfde grote ramen en glazen schuifdeuren met een lichthouten frame, waardoor leerkrachten goed zicht hebben op de leerpleinen. Daar ben ik heel blij mee. We delen ook ruimtes met elkaar, zoals de twee speellokalen voor de onderbouw, twee ateliers en een vergaderruimte.”
Alle scholen en het kinderdagverblijf zijn verbonden met de gezamenlijke centrale hal. “Dat was een hele puzzel, want de kavel is vrij langgerekt”, zegt architect Willeke. “Daarnaast zijn we lang bezig geweest met voldoende daglicht in gangen en lokalen. Door te variëren in hoogtes is een ruimtelijk gevoel ontstaan. Uiteindelijk is het een gebouw geworden met een heldere en rationele opzet. Daarbinnen zit veel variatie, zodat elke onderwijsvisie op een passende wijze een plek heeft gekregen.” Volgens Willeke kunnen het concept en de ruimtelijke opzet van het Kindcentrum Montfoort als mooi voorbeeld dienen voor vergelijkbare projecten in het land. “Er zijn veel scholen die vernieuwd moeten worden, daar ligt een grote opgave. Dit concept en deze manier van bouwen zou je ook op andere plaatsen kunnen herhalen. Waarom zouden we het wiel steeds opnieuw uitvinden? Natuurlijk met de mogelijkheid van eigen inbreng van de gebruikers.”
Kijk voor meer informatie op www.pellikaan.com.