Voordat je een omgeving circulair en duurzaam kunt inrichten is het van belang goed te weten wat de ambities van de opdrachtgever zijn. Communicatie tijdens het proces wordt daarbij steeds belangrijker. Groot voordeel is dat Eromesmarko alles in eigen huis heeft.
Tekst: Sibo Arbeek
“We willen graag onze visie op duurzaam en circulair inrichten vertellen in combinatie met de uitvoering van verschillende circulaire projecten”, opent sales manager Bianca Krijgsman van Eromesmarko. Schooldomein sprak met Bianca over het feit dat de begrippen duurzaam en circulair in de praktijk tot verschillende vragen leiden. “Bijvoorbeeld: ‘Hoe kunnen we onze milieu impact zo laag mogelijk houden, hoe kunnen we zo hoog mogelijk op de R-ladder komen of hoe kunnen wij onze CO2 uitstoot zo laag mogelijk krijgen’? Meten is enorm belangrijk om de juiste keuzen te maken en die ook goed te motiveren. In ons DNA zit dat we grip willen hebben en houden op hoe dingen worden gemaakt, welke materialen gebruikt worden en welke grondstoffen we toepassen. Ons doel is een zo laag mogelijke milieu impact en dat begint met bewustzijn bij onszelf en onze opdrachtgevers. Zo gebruiken we het vlindermodel van de Ellen MacArthur Foundation als leidraad. Dat is een schematische weergave van hoe een circulaire economie eruit kan zien. De linker vleugel geeft de circulaire processen van de hernieuwbare materialen weer, oftewel natuurlijke materialen zoals katoen, wol, papier en hout. De rechter vleugel toont niet-hernieuwbare materialen, waaronder delfstoffen als ijzer en zeldzame metalen, maar ook door de mens gemaakte materialen, zoals beton en kunststof.”
Bianca verder: “Circulair inrichten heeft bijvoorbeeld ook te maken met de manier waarop je producten refurbished; welke materialen gebruik je daarvoor, met welke machines werk je en hoeveel handelingen zijn nodig om een meubel weer toepasbaar te maken? Al die data verzamelen en verwerken we en gebruiken we in onze projecten. Wij zijn daar als Fair Furniture Group mee bezig en hebben vier circulaire centra in Nederland, van waaruit we onderzoek doen. In onze circulaire centra kunnen we ook second life producten sourcen om in te zetten in de nieuwe werk- en leeromgeving. Het mooie is dat we de ruimte hebben om producten op te slaan. Alles wordt in eigen beheer gedaan, in die shift naar kennis over de impact van verschillende processen en materialen, zoveel kennis dat er een bewuste keuze gemaakt kan worden of het circulair, nieuw, refurbished of 2nd life moet worden. Het hele proces kunnen we van begin tot eind handelen en meten. Vanaf het idee tot de uitwerking hebben we alles in eigen huis.”
"Ons doel is een zo laag mogelijke milieu impact en dat begint met bewustzijn"
“Eromesmarko richt zich niet alleen op onderwijsomgevingen, maar ook op de aanwezige kantoorplekken”, vertelt Bianca. “Binnen het onderwijs zien we een ontwikkeling naar een diversiteit van leer- en werkplekken; hier hebben we ons portfolio en onze partners in de markt op toegespitst. Dat maakt dat we flexibel zijn en snel kunnen inspelen op vragen van de klant. Uiteraard denken we vaak mee in een nieuwe inrichting, maar steeds vaker gaat het om repair en refurbishen van bestaande producten, met behoud van kwaliteit. In de eerste fase van verduurzaming ging het vooral om levensloopverlenging. We voelen ons extra verantwoordelijk voor onderwijs en willen toekomstige generaties het goede voorbeeld geven. Opdrachtgevers met wie we samenwerken dragen indirect bij aan die ontwikkelingen. Het is onze plicht om echt te kijken naar nieuwe ontwikkelingen die voor de toekomst belangrijk zijn. Uiteindelijk raken materialen op en belasten we de aarde te veel. We zien dat het onderwijs zelf daar ook mee bezig is. Dat betekent dat we in toenemende mate samenwerken om de onderwijsomgeving duurzaam in te richten. Daarom blijven we ons als groep ontwikkelen, bijvoorbeeld door het werken met biobased grondstoffen. We investeren daar veel tijd en energie in, zoals het gebruik van hennep en vlas in onze meubelen. Recent hebben wij ook een nieuwe stoel ontwikkeld van 100% gerecycled materiaal, BeHybrid genaamd. Daarin wordt met een aantal partijen, zoals DSM, samengewerkt.”
“Tijdens het contact met onze relaties begrijpen we vaak pas echt hoe ver de circulaire ambities gaan en wat het betekent voor het inrichten van het proces. Steeds meer zit er een heel communicatieverhaal aan vast, om de opdrachtgever en toekomstige gebruikers te informeren over het uiteindelijke resultaat. We merken dat de samenwerking daardoor steviger wordt en het is leuk om een bijdrage te leveren aan het duurzame bewustzijn van onze opdrachtgevers. We eindigen dan met het proces dat ook wel omgekeerd ontwerpen wordt genoemd. Eerst gaan we aan de hand van een zogenaamde ruimtereis het ambitieniveau van de opdrachtgever in kaart brengen. Dan gaat het om brede thema’s zoals technologie, diversiteit en welzijn, de activiteiten die op locatie plaatsvinden en natuurlijk duurzaamheid. Vervolgens inventariseren we de activiteiten in de ruimtes en bijbehorende randvoorwaarden. In de laatste fase van dat proces gaan we pas aan de slag met het ontwerp en kijken naar inspiratie en look and feel. We noemen dat ook wel omgekeerd ontwerpen, omdat je niet gelijk begint met een nieuwe inrichting. Wat het bijvoorbeeld oplevert is dat opdrachtgevers en gebruikers anders leren kijken naar het materiaal dat er al is en hoe dat hergebruikt zou kunnen worden. We hebben zoveel kennis en data in huis om mensen te laten zien en ervaren hoe mooi we bestaande meubels kunnen refurbishen. Die werkwijze is erg succesvol. Steeds vaker is het ook onderdeel van een breder verhaal, dat te maken heeft met welke activiteiten mensen in de ruimte willen doen. Voor de Maastricht University hebben we samen met masterstudenten gewerkt aan een duurzame en circulaire library. Naast biofilisch ontwerpen gaat het dan ook over veel groen, een goede akoestiek en prikkelarme zones. Maar ook hoe mensen vanuit verschillende culturen en achtergronden zich samen prettig kunnen voelen. Dat is ook duurzaam werken.”
“We merken dat opdrachtgevers ook anders naar het proces van aanbesteden kijken. Was er in het verleden een duidelijke scheiding tussen het onderwijs en het facilitaire proces, nu hebben we steeds vaker te maken met een multidisciplinair team, waarin facilitaire medewerkers, docenten en studenten, medewerkers ICT en innovatie- en duurzaamheidsmanagers samen naar de opgave kijken. Dat vinden wij een goede zaak, omdat wij zelf ook altijd al multidisciplinair met een opdracht bezig zijn. Recent waren we bij een bijeenkomst van SURF; de ICT-coöperatie voor onderwijs en onderzoek. Daar hoor je weer dat je ICT technologie niet los kunt zien van de wijze waarop het onderwijs nu en in de toekomst wordt georganiseerd. Bijvoorbeeld om mensen op afstand te betrekken, hybride werken mogelijk te maken of colleges te geven waarbij mensen het gevoel hebben dat ze echt aanwezig zijn. Dat vraagt dus ook iets van de organisatie en het gebruik van de ruimten en de inrichting ervan. Zo zijn we samen met het onderwijs bezig om de future campus in te richten. Aan de voorkant wordt er steeds beter over de inrichting van ruimten nagedacht en dat komt de kwaliteit ten goede.”
Kijk voor meer informatie op www.eromesmarko.nl.