/ verbindend in maatschappelijk vastgoed
20210326 103715 002b jpg Nijha
Onderwijs
Topos
Artikel
Schooldomein

IKC De Twijn vol beweegaanleidingen

4 mei 2021

Directeur Martijn Beekhof en architect Ronald de Rooij leiden me rond in het gebouw en dat is een bijzondere en unieke ervaring. Het is een school, met lokalen en leerpleinen, maar ook een plek waar naar hartenlust bewogen mag worden. En dat gaat goed samen; het is er zelfs rustiger dan normaal.

Martijn: “Oorspronkelijk zouden we de oude fusieschool De Twijn renoveren en uitbreiden. Toen de gemeente zag dat duurzame renovatie ongeveer evenveel zou kosten als nieuwbouw kregen we de mogelijkheid om nieuw te bouwen. We hebben hier 500 kinderen, 430 binnen het onderwijs en 70 in de opvang. We zijn een echt integraal centrum en dat betekent dat we met één team werken dat uit 16 pedagogische medewerkers en 38 leerkrachten bestaat. Dus bieden we een doorgaande ontwikkellijn van 0 tot 6 jaar en vervolgens begint de echte onderwijstijd in combinatie met de BSO. Het is voor de kinderen en hun ouders mooi dat ze de bekende gezichten blijven zien en er bovendien altijd extra handen zijn. Alle medewerkers werken met hetzelfde observatiesysteem en bepalen vervolgens de doelen. Pedagogische medewerkers werken ook in onderwijs en leerkrachten verzorgen workshops bij de BSO.’’

20210326 103715 002 jpg Nijha

Beweegvriendelijk

“We zijn ooit begonnen als een fusieschool uit twee scholen, waarbij bewegend leren al een belangrijk thema was,” vertelt Martijn, “dat hebben we in pilots doorgezet en vertaald naar ons IKC-concept. Normaal mogen kinderen niet rennen in een school; hier mag dat wel. Juist door rennen en tegen elkaar aan botsen leren ze elkaar te ontwijken en risico’s in te schatten. Vallen en weer opstaan horen bij het leven. Dat zie je ook terug in de advertentiecampagne van SIRE, waarbij het bedrijf een onverwoestbare spijkerbroek heeft ontwikkeld. Een mooi antwoord op de zogenaamde curlingouders die al de mogelijke gevaren voor hun kinderen willen weghouden en alleen maar aan het pamperen zijn. We merken nu al dat kinderen beter hun energie kwijt kunnen raken, waardoor er meer rust komt. Een kind komt hier om kwart over acht binnen, kan dan even een parcours doen of een rondje rennen rond de trap. En bewegen gaat goed samen met bewegend leren. Dan vraagt de juf boven om even de tafel van vier te doen, waarna ze als beloning nog een rondje mogen doen. 

IMG 5821 JPG interieur

De centrale trap in het atrium kent verspringende treden en die trap wordt al gebruikt om het metrisch stelsel te oefenen. Daarnaast hebben we ook een groot groen terras gemaakt met een moestuin. Samen met de grote keuken koppelen we zo de thema’s bewegen en gezondheid. Zo ontstaan mooie dingen die je vooraf niet kunt organiseren.” Ronald knikt: “Leren bewegen begint bij een gezond leven. En daar hoort voeding bij.”

Integraliteit

Ronald: “Ik werk al langer voor PIT Kinderopvang & Onderwijs en heb de vorming van dit integraal kindcentrum van nabij meegemaakt. Rond 2014 ging de selectie voor De Twijn de deur uit. Het was ook een samenloop van omstandigheden. Na de selectie heb ik met Pim Scherpenzeel in Denemarken een aantal scholen bezocht en de beelden hier gedeeld.

In Denemarken is bewegen integraal onderdeel van het onderwijs en dat zie je terug in het ontwerp.” Martijn knikt: “Die voorbeelden spraken gelijk aan; wij wilden ook bewegen en bewegend ontwikkelen in De Twijn.” Ronald: “Normaal vind je in een school aparte ruimten voor onderwijs en opvang; hier zijn ze ook fysiek geïntegreerd en grenzen ze aan hetzelfde leerplein.

Quote icoon

"De ruimte tussen de lokalen vind ik het meest spannend. Daar geef je de school een hart en daag je de kinderen uit om te bewegen"

Dat betekent dat je integraal kunt ontwerpen, waardoor je meters bespaart die je vervolgens weer anders in kunt zetten. Voor de BSO staat bijvoorbeeld een ruimte van 70 m². Je kunt dan een aparte ruimte maken, maar ook een regulier lokaal van 55 m² gebruiken en die extra 15 m² buiten het lokaal voor iets anders inzetten. De lokalen hebben ook een flexibele wand waardoor je een groepsdoorbrekende ruimte van 110 m² kunt maken. Zo wordt het gebouw flexibel en kun je de ruimtes op verschillende manieren gebruiken. Zo is de speelruimte voor de kleuters ook de speelruimte voor de jongsten, waarbij de allerjongsten een eigen afgesloten ruimte hebben. Daardoor ontstaat een natuurlijk proces van zien en gezien worden; ze ontmoeten elkaar op een natuurlijke manier.”

20210326 1124491 jpg Nijha

Uitdagen

Ronald: “Je zoekt beweegaanleidingen waarbij je kinderen uitdaagt te acteren. Zo hebben we een Ninja Obstacle Course gemaakt waarin kinderen kunnen klimmen en met goed gevolg dat parcours kunnen afleggen. Daar zit ook het element van competitie in. We hebben ook lijnen op de vloer getrokken zodat er een soort atletiekbaan rondom de trap ontstaat. Je ziet dat zo’n lijn met nummers stimuleert om te bewegen. Een streep met nummers wordt dan een hinkelbaan. Ze kunnen rennen, het parcours doen, klauteren of letterlijk in de BSO-ruimten in gaten in de wand gaan zitten, waarvoor ze ook een inspanning moeten doen. Dat noemen we onze chillwand. Het maken van beweegaanleidingen in het gebied tussen de lokalen is leuk. In de lokalen is de leerkracht de baas, daarbuiten de leerlingen. Daar geef je de school een hart en daag je de kinderen uit om te bewegen.” Martijn knikt: “Het is het aftoppen van energie. De kinderen komen rustig binnen, lopen naar boven, trekken hun binnenschoenen aan en rennen nog een rondje. Het is rustiger dan vroeger, toen ze snel gingen zitten en nog onrustig waren.” “Je maakt een uitdaging en kinderen gebruiken het ook voor andere dingen, dat is leuk om te zien,” reageert Ronald. “Aan veel toestellen kun je het leren koppelen, maar dat is niet mijn expertise. Als je aanleidingen maakt kunnen anderen er pedagogische zaken aan koppelen. Onze taak is om plekken te maken waardoor ze getriggerd worden. Zet een gekleurde stip op de grond met een draaischijf erbij en ze gaan het spel Twister spelen.” Martijn: “Ik heb ook een foto waarin een kind in de touwladder zit te lezen. Over bewegend leren gesproken.”

IMG 5825 JPG buitenzijde

Bouwbudget 

“Dit nieuwe gebouw staat op de plek van een bestaand gebouw met een gymzaal van de wederopbouwarchitect Maaskant,” legt Ronald uit, “het oorspronkelijke gebouw stond 45 graden gedraaid ten opzichte van de wijk. De erfgroep commissie vond dat een belangrijke voorwaarde en De Twijn is dus ook zo gedraaid en heeft een bakstenen gevel, die aansluit bij de oorspronkelijke stedenbouwkundige opzet. Het nieuwe gebouw kent twee bouwlagen met een behoorlijke vide en veel daglicht en beweging in het hart van de school. Dat komt vooral door de modulaire lichtstraten waar prachtig diffuus licht door valt. Het concept is een centrale ruimte waaromheen de lokalen en algemene ruimten liggen, die allemaal visueel in verbinding staan met het hart.

IMG 5820 JPG Ronald de Rooij l en Martijn Beekhof

Foto: Ronald de Rooij (l) en Martijn Beekhof

Het gebouw kent een eenlaagse uitbreiding waardoor ruimte ontstond voor een groot dakterras, die heel mooi toegankelijk is gemaakt en integraal onderdeel van het concept vormt. Alle beweegaanleidingen zijn vanaf het begin in het ontwerp meegenomen en zijn gefinancierd uit het bouwbudget. We hebben ze bewust geen onderdeel van de inrichting laten zijn, om te voorkomen dat ze wegbezuinigd zouden worden.”

Projectinformatie

  • Project: Nieuwbouw IKC De Twijn
  • Opdrachtgever: Gemeente Alblasserdam in samenwerking met PIT Kinderopvang & Onderwijs
  • Architect: Topos architectuur en bouwkunde
  • Aannemer: Hoogvliet en Zoon Zwijndrecht
  • BVO: 2.464 m²
  • Stichtingskosten: e 4.781.000,- (excl. btw, maar inclusief beweegaanleidingen en duurzame maatregelen) 
  • Ingebruikname: Februari 2021

Kijk voor meer informatie op www.topos.nl