Natuurlijk; het ging over het toekomstige gebouw voor IKC De Twijn, maar daarnaast vooral over bewegend en ontdekkend leren. Dat vraagt om duidelijke keuzen die niet vanzelfsprekend zijn.
Tekst: Sibo Arbeek
Directeur van het IKC De Twijn Martijn Beekhof discussieert samen met zijn bestuurder Ad Vos van PIT Kinderopvang & Onderwijs en architect Ronald de Rooij van Topos over de nieuwe IKC en hoe je daar letterlijk beweging in krijgt. Martijn: “IKC De Twijn zit nu nog in twee gebouwen aan de Parallelweg en hier aan de Pieter de Hooch- plaats; de locaties waar de twee oorspronkelijke scholen zaten. Deze locatie wordt straks gesloten, want vanaf oktober 2020 zit De Twijn in één nieuw gebouw aan de Parallelweg, samen met logopedie en de gedragsspecialisten van 12fly. Toen we over het concept IKC begonnen na te denken stond het nog in de kinderschoenen; eerst was het opvang en onderwijs, nu gaat het om een doorgaande leer- en ontwikkellijn tussen 0 en 13 jaar.
Wat voor gebouw hoort daarbij?” Ronald: “Het ging eerst vooral om het zo flexibel mogelijk inrichten voor het onderwijs, maar al snel ging het ook over het ontwikkelen op bewegen en motoriek.” Martijn knikt: “Voor de onderbouw is ons thema het spelende kind en voor de bovenbouw maak gebruik van je talenten. Het gaat erom hoe je vanuit een gerichtheid op wel- bevinden en cognitie ook het motorische deel kunt betrekken. Dus niet ernaast, maar als onderdeel van je visie. We willen veel meer vanuit doelen werken en minder vanuit methodieken. Daardoor krijgen leerkrachten meer ruimte om zelf te kiezen.” Ad: “Die ontwikkeling liep parallel aan onze bestuurlijke fusie tussen Stichting Kinderopvang Zwijndrecht en PCOAZ om samen te werken voor kinderen om meer te investeren in het jonge kind om daarmee later erger te voorkomen. In 2011 spraken we de intentie uit, in 2015 zijn we gefuseerd tot PIT Kinderopvang & Onderwijs. In dat proces hebben we ook de activiteiten van de plaatselijke kinderopvangorganisatie in De Twijn overgenomen. Dan heb je je eigen personeel, visie en aansturing.” Martijn knikt: “Dat bracht een positieve versnelling in het proces; ineens waren we collega’s en werkten voor dezelfde baas. Ook vanuit het bouwproces is het veel makkelijker geworden om met partijen en de gemeente samen te werken.” Ad: “We zien De Twijn als een kroon op de fusie, waarin onze visie, missie en ideeën worden gebrandmerkt in een fantastisch gebouw.”
Ad verder: “Bewegen is wegbezuinigd door de overheid en de focus ligt overdreven op de cognitieve kant. Wij willen onze kinderen laten bewegen om het brein meer lucht te geven.” Ronald: “Ik merk dat kinderen bijna niet meer kunnen gooien en mikken. Daar heb je hele mooie interactieve spellen voor, waarbij je een bal op nummers op de muur gooit en zo gelijk leert rekenen. Ik haal veel inspiratie en voorbeelden uit Denemarken, waar de overheid net iets meer visie met het onderwijs deelt en durft te experimenteren. Wij willen dat kinderen buiten de reguliere gymles minimaal drie kwartier per dag extra bewegen binnen lessen als rekenen en lezen. Wat je dan hoort is een reactie als: leg het maar weer op het bordje van de leerkracht.
Ik begrijp dat, maar in Denemarken zie je dat je kinderen niet aan hoeft te zetten om te bewegen. Als je daar een goede omgeving bij maakt geeft dat de leerkracht juist meer rust en ruimte. Concentratie gaat beter als ze ook hun energie kwijt kunnen.” Ad knikt: “In de leeftijd van de kinderopvang zie je de wil om te bewegen. Dat wordt vanaf het vierde jaar weer om zeep geholpen. Ons statement is dat kinderen het recht hebben zich te ontwikkelen. Dat noemen we ontwikkelrecht.”
"Dan merk je hoe kleine dingen zijn uitvergroot zodat een kind geen enkel risico meer loopt"
Martijn: “Ik heb de tekeningen van het ontwerp aan alle groepen laten zien. Kinderen mochten meedenken. “Krijgen we dan een rooster om te bewegen”, was een vraag. “Nee, je mag bewegen als je het gebouw binnen komt en soms ook onder de lessen”. Ouders hebben ook op de tekeningen gereageerd: niemand vroeg hoe het met vallen zat. Het is goed voor de ontwikkeling van het kind als het een risicovol spel aan gaat. Dat kan soms een blauwe plek opleveren omdat ze vallen of tegen elkaar opbotsen, maar dat hoort erbij. Zo maken we buiten een ontdekplein, dat modderig kan worden. Dus moet je ze niet de duurste kleren aantrekken.” Ad knikt: “We zullen ouders hierover goed moeten informeren. Als integraal bestuur hebben we ook met de GGD te maken. Dan merk je hoe kleine dingen worden uitvergroot zodat een kind geen enkel risico meer loopt. We zijn doorgeschoten.”
Foto vlnr: Ad Vos, Martijn Beekhof en Ronald de Rooij
Ronald: “Ik merkte met mijn beweegontwerpen dat scholen enthousiast zijn, maar er vervolgens geen budget voor hebben. Inrichten voor bewegen hoort nergens bij. Hier hebben we ervoor gezorgd dat het binnen het bouwbudget gemarkeerd is. Wanneer je het namelijk niet integraal meeneemt, wordt het lastiger om het later in te passen. Voor bewegen moet je plekken en ruimte maken. Zo maken we een schuine klimwand naast de trap; die zou je er later niet meer inkrijgen. We gaan boven de vide een ruimte maken met een net waarin je kunt klimmen; dat is onderdeel van de constructie. We zijn nu al bezig met toestellen die in de gangen komen.
Niet alleen plekken voor bewegen, maar ook een chillplek en een keuken waarin je met kinderen kunt koken. Buiten komt een plek met mooie bomen en een spel-, speel- en ontdekzone.”
Kijk voor meer informatie over bewegend leren en ontwerpen op www.topos.nl.