De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht koos in 2019 voor nieuwbouw van vijf basisscholen. De reformatorische basisschool Stadhouder Willem III is er een van. Het oude gebouw is op dezelfde locatie vervangen door een twee-laags, eigentijds onderkomen. “In de nieuwbouw zie je onze praktische en nuchtere inslag terug.”
Tekst: Anje Romein
Het Integraal Huisvestingsplan van de gemeente had nogal wat voeten in de aarde. Eerst werd gedacht aan renovatie, maar nieuwbouw die voor minstens vijftig jaar meegaat was toch rendabeler. “De gemeenteraad koos daarmee voor een forse investering”, zegt schoolleider Arnoud Plaisier. “Groot voordeel was dat alle scholen zicht hadden op vernieuwing, niemand werd voorgetrokken of benadeeld. Daardoor was er politiek breed draagvlak, ook toen we te maken kregen met hogere bouwkosten en inflatie.”
Voorafgaand aan het ontwerp diende de school (en naastgelegen kinderopvang) een aantal wensen in. Het gebouw moest berekend zijn op 250 leerlingen. Het moest een ruimtelijk ontwerp worden met hoge lokalen en veel lichtinval. Voor die ruimtelijkheid was een tweede verdieping nodig, wat het gebouw hoger maakte dan het vorige. Met alle zorgen van omwonenden van dien. Arnoud: “In het hele proces hebben we veel aandacht besteed aan communicatie met de buurt. Van sloop tot opening hebben we buurtbewoners meegenomen in het bouwproces. We gaven ze bijvoorbeeld een kleinigheidje vanwege geluidsoverlast. En we betrokken ze bij de keuze van de boomsoort die hun zicht op de school iets wegnam. Heel belangrijk voor de goodwill.”
Wat ziet de buurt nu? Een gebouw met twee tinten baksteen: de begane grond wat donkerder dan de eerste verdieping. “Rechttoe rechtaan met een mooie uitstraling”, noemt Arnoud het. “Voor ons ging het vooral om het interieur. Binnen is de plek waar onze leerlingen de hele dag zijn, dáár wilden we in investeren. Het schoolbestuur was bouwheer, dat geeft veel verantwoordelijkheid maar ook veel mogelijkheden tot inbreng. Het schoolplein hebben we zelf gefinancierd en laten aanleggen. Met behoud van bestaande hekken en hergebruik van enkele speeltoestellen.”
De school is een ontwerp van Leonard Nieuwenhuijse, zelf ook een ‘Ambachter’ zoals ze hier zeggen. Hij koos voor gebruik van veel hout en toepassing van de kleuren geel (begane grond) en mosgroen (eerste verdieping). Voor de vloeren in de klaslokalen en gangen is gekozen voor marmoleum, maar in spreekkamers en de personeelskamer ligt vloerbedekking.
"Aan de ene kant dachten we nuchter en praktisch, aan de andere kant wilden we ook warmte en kwaliteit toevoegen"
“Aan de ene kant dachten we nuchter en praktisch”, zegt Arnoud. “Materiaal moest makkelijk schoon te maken zijn. Aan de andere kant wilden we ook warmte en kwaliteit toevoegen. Als een extra investering meerwaarde bood, kozen we daarvoor.”
Mooi voorbeeld van een praktische oplossing zijn de kapstokken die verzonken liggen in de muren, zodat jassen minder uitsteken. Eén wens van de school kon niet worden ingewilligd: een permanente aula. Dat werd een speellokaal dat met flexibele wanden uitgebreid kan worden. In de gymzaal zijn faciliteiten aanwezig voor een presentatie, zoals een beamer en geluidsinstallatie. “Het verplaatsen van wanden, het bijzetten van stoelen: dat kost even tijd”, geeft Arnoud toe. “En al zit hier een grote kastenwand, we kunnen minder spullen kwijt. Dat hebben we opgelost met een aparte stenen berging op het schoolplein. Daar was meer ruimte ontstaan, doordat we twee lagen gingen bouwen.”
Foto: David Schefferlie (l) en Arnoud Plaisier
Technisch voldoet de school aan hoge standaarden voor geluid, lucht, koude en warmte. Op het dak liggen zonnepanelen. “Er zit een hoogwaardig klimaat- en ventilatiesysteem in”, zegt David Schefferlie, werkvoorbereider bij BM Van Houwelingen. De aannemer bouwde de school in een jaar tijd. “Doordat er vooraf door een team goed was nagedacht over het ontwerp, hoefde er tijdens de bouwfase niet veel gewijzigd te worden. Hooguit wat details, zoals welke kant een deur opdraaide of extra gebruikerswensen. Vooral de korte lijntjes tussen alle partijen droegen bij aan de snelle bouw.” Vooral de voorbereiding vroeg om snel schakelen. Vanwege te natte grond moest er tegen de verwachting in geheid worden. Ook was er hoogteverschil tussen de straat en het schoolgebouw en waren er wensen voor de indeling van het schoolplein. David: “Die puzzels vroegen om veel afstemming tussen de school, de gemeente en de grondverwerkers. Bijvoorbeeld over de afzetting van het terrein. Dit is vaak een onderbelicht thema bij grote bouwprojecten.”
Het nieuwe interieur is een geslaagde combinatie van praktisch, kindgericht en mooi afgewerkt. Een groene leeswand met nisjes waarin kinderen lekker kunnen lezen, een creatieve speelplek voor de jongsten, luxe houtafwerkingen met zo min mogelijk uitsteeksels, en – heel praktisch – in de keuken voldoende uitsparing boven het koffieapparaat om de bonen erin te kunnen doen. David: “Aan dit soort details zie je hoe zorgvuldig overal over is nagedacht.” En zien we nog ergens dat we hier in een school op reformatorische grondslag zijn? Jazeker, boven de brede trap bij de entree hangt een tekst uit het Bijbelboek Johannes. Arnoud: “Wij geven onderwijs uit Gods Woord en vragen in gebed om zegen voor tijd en eeuwigheid. Die kernwaarde heeft een opvallende plek in het gebouw.”
Kijk voor meer informatie op www.bmvanhouwelingen.nl.