Nieuwbouw KC Nicolaas Oss; de kijkdoos als metafoor

Tekst: Sibo Arbeek

Schooldomein sprak met de directeur van het kindcentrum Charlotte Dillisse en met architect Thomas Vullings. Charlotte: “De Nicolaasschool was eerder gehuisvest in een gebouw aan de Koornstraat, maar dat gebouw voldeed niet meer aan de eisen van de huidige tijd. Ons nieuwe, duurzame en energiezuinige kindcentrum staat aan de Schelversakker, op de locatie van de voormalige huishoudschool die inmiddels is gesloopt. Het biedt ruimte aan ruim 500 kinderen van zowel de basisschool, kinderopvang, voorschoolse- en buitenschoolse opvang. De gemeente heeft een nieuwe gymzaal aan de nieuwbouw verbonden en naast het centrum ook een speelterrein ontwikkeld.”

Het is een compact tweelaags gebouw en is opgedeeld in diverse volumes met een groot dakterras voor extra buitenruimte. Voor de materialisering hebben we gekozen voor een krachtig koperrood gekleurde baksteen, die goed in de gebouwde omgeving past.”

Wereldburgerschap

Charlotte verder: “Het begon honderd jaar geleden met een school geleid door fraters en daarmee zijn we de oudste school in Oss. Inmiddels zijn we gegroeid tot een school waarin wereldburgerschap centraal staat. We zijn geen conceptschool, maar hebben een sterke visie hoe kinderen zich ontwikkelen tot wereldburgers. Wereldburger worden doe je door in samenwerking te leren, werken en leven. We hebben meerdere partnerschappen, waaronder met het bejaardencentrum, dat een mooie binnentuin heeft. Onze kinderen uit groep 5 helpen en leren tegelijk hoe de seizoenen werken. We nodigen de bewoners ook uit om bij ons op bezoek te komen. Verder werken we ook samen met de Kunstfabriek, waar onze kinderen samen met mensen met een verstandelijke beperking kunstwerken maken, die we in onze school exposeren. Je vindt in ons kindcentrum ook een prachtig handvaardigheid- en technieklokaal met werkbanken om alle talenten van kinderen te ontwikkelen. Daar zijn we trots op.”

Meer verantwoordelijkheid 

“Ons vorige gebouw had lokalen aan een gang,” vervolgt Charlotte; “hier hebben we leerpleinen, die letterlijk meegroeien met de kinderen, omdat ze meer verantwoordelijkheid aankunnen als ze ouder worden. Hun wereld wordt immers steeds groter. Het gebouw is georganiseerd in vier bouwen en heeft de teamkamer op de eerste verdieping. De kleuters beginnen in grote lokalen met een speelgang terwijl de kinderen van de bovenbouw kleinere lokalen hebben en juist grote leerpleinen waar ze op verschillende manieren kunnen werken en leren. We hebben ervoor gekozen om telkens vier klaslokalen per bouw aan één zijde aan een leerplein te leggen. Dat zorgt voor rust en overzicht en biedt de mogelijkheid om groepsdoorbrekend te werken.

Terrasvormige opbouw

Thomas: “Die verschillende gradaties, van klas, leerplein, aula met de podiumtrap, het handvaardigheidslokaal, het dakterras en de ruimte buiten leiden er toe dat je elke keer jouw eigen wereld kunt vergroten. De beweeg- en leefruimte wordt groter, maar overal vind je dezelfde maatvoering.” Charlotte vult aan: “Uitgangspunt was ook om zoveel mogelijk meters voor het onderwijs te maken. Daarom hebben we ook een kleine teamkamer gemaakt, maar kun je ook op de grote leerpleinen vergaderen. De BSO heeft een eigen hoek, die overdag door het onderwijs wordt gebruikt. De BSO maakt dan weer na schooltijd gebruik van de pleinen en het speellokaal. Het speellokaal ligt tussen de kleuterbouw en de BSO in, zodat je er van beide kanten in kunt en we het samen kunnen gebruiken. Daardoor haal je meer uit de meters. Het is allemaal knap doordacht.”

Dat maakt kinderen nieuwsgierig en ze kunnen er overal doorheen kijken. Binnenin liggen bijzondere en algemene functies, zoals concentratieplekken, het speellokaal, het technieklokaal en de toiletten, waardoor de leerpleinen zelf meer ruimte hebben. De kijkdoos staat voor verwondering en zorgt mede dat kinderen enthousiast en betrokken blijven. Het biedt oriëntatie binnen het gebouw waardoor je nooit het gevoel hebt dat je in een grote school zit.

Aan de buitenkant hebben we de kijkdoos bekleed met golfplaat in een goudkleur. Binnenin hebben we dat doorgezet in bruinachtige tinten en dat maakt de kijkdoos markant en vanuit elk punt in het gebouw herkenbaar.”

Dezelfde lijn

Thomas: “We hebben het niet als één blok ontworpen, maar als een gebouw met meerdere volumes rond de kijkdoos, waarbij elke functie zichtbaar is. Zo is de gymzaal ook als een eigen volume leesbaar, waardoor het gebouw een kleinschalig karakter krijgt en de kleinsten zich ook geborgen voelen.

Alles is geconcentreerd bij de plekken waar kinderen bewegen en zo zijn ook de kastenwanden mee ontworpen met een prikwand om eigen werk van de kinderen, bijvoorbeeld van thematisch onderwijs, op te hangen. Zo heeft elk plein ook een speciaal ontworpen trotsboom, waar de trots van de kinderen tot uiting komt in eigen werkjes, foto’s of bijzondere voorwerpen. Kinderen staan hier regelmatig aan hun ouders of andere kinderen te vertellen wat zij hebben gemaakt en ervan hebben geleerd. Talent stimuleren en erover vertellen is prachtig.”