‘Ik woon op zee.’ Dat zeggen Noordwijkers die in Noordwijk aan Zee wonen. Kindcentrum Op Zee is daarom de nieuwe naam voor de fusie van basisscholen Wakersduin en Zeehonk. Samen met kinderopvang Pinokkio vormt de school een kindcentrum voor onderwijs en opvang van 0-12 jaar.
Foto: Marianka Guijt en Ronald de Rooij
“Ons kindcentrum heet Op Zee en die naam slaat op de historie, de mooie omgeving die we in ons onderwijs betrekken en de zee als metafoor voor onze onderwijsvisie”, vertelt directeur Marianka Guijt. Schooldomein sprak verder ook met architect Ronald de Rooij van Topos. Marianka verder: “KC Op Zee is ontstaan uit de fusie tussen ‘cultuurschool’ Zeehonk en ‘leesschool’ Wakersduin, samen met een BSO en kinderopvang.
Het is een plek voor leren, spelen en samenwerken. Naast basiskennis, vinden we het belangrijk dat kinderen de wereld dichtbij en verder weg ontdekken. Dit is een unieke omgeving waarin we kunnen leren over het duurzaam gebruik van de zee, het strand en de duinen. Het gebouw is neergezet voor ongeveer 300 kinderen; we werken met homogene groepen in elf klassen, waarbij elke bouw een ruim leerplein heeft. De kinderen ervaren veel vrijheid en werken na instructie graag op de gang in groepjes. Mooi is ook dat de kinderen van de bovenbouw via een eigen buitentrap naar hun klas kunnen lopen. Dat maakt dat het binnen altijd rustig en georganiseerd is.”
“Rust, licht en ruimte vormen de basis voor het gebouw”, vervolgt Marianka; daarbij willen we buiten naar binnen halen en andersom. Kinderen leren niet alleen uit boeken, maar ook van wat ze zien en ervaren in hun omgeving. Dat kon niet in het oude gebouw, maar hier wel met de groene daktuin en het mooie plein. De daktuin wordt een werkplek, waar kinderen in de moestuin hun eigen groenten kunnen verbouwen. Op het dak zien ze straks ook hoe zonnepanelen werken.
Kinderen zijn zich dan bewust van het feit dat een deel van de stroom die de school gebruikt, wordt opgewekt vanuit diezelfde zonnepanelen. Ook het natuurinclusieve ontwerp ondersteunt deze visie, met insectenhotels en zwaluwkasten in de gevel. In het gebouw zijn veel materialen hergebruikt, zoals resthout in de kozijnen en de oude dakbalken boven de vide en de keuken. Het collectieve geheugen is ook een vorm van duurzaamheid; de ouders herkenden het gelijk.”
"Dit is een unieke omgeving waarin we kunnen leren over het duurzaam gebruik van de zee, het strand en de duinen"
Topos ontwierp het nieuwe kindcentrum. Ronald legt uit: “Door dezelfde materialen en hoofdvormen te gebruiken zijn beide organisaties van buiten duidelijk los van elkaar te herkennen en vormen ze tegelijkertijd één harmonieus geheel. Toch zijn er herkenbare verschillen in maatvoering en details en het was een uitdaging om de identiteit van beide scholen en de opvang te laten terugkomen in het nieuwe gebouw. Op deze plek wilden we een eigentijds ontwerp maken met herkenbare materialen. Als je naar de kust gaat voel je de sfeer veranderen; de wind, de lucht, de kleur en de beplanting. Dat wilden we vatten in dit gebouw, naast dat het een compact en efficiënt ontwerp moest zijn. Het is een zacht gebouw geworden, als een door het zand afgeschuurde monoliet, met afgeronde hoeken. Het prefab beton heeft een gele kleur, passend bij het metselwerk en passend in het duinlandschap. Er is gekozen voor veel natuurlijke materialen, zoals hout en bamboe.”
Er zijn twee verdiepingen en het ontwerp laat ruimte voor toekomstige ontwikkelingen, zoals een gymzaal. Marianka: “In de centrale ruimte ligt een trap die zowel een tribune als een bibliotheek vormt. In de wanden van de tribune vind je boekenkasten met daaromheen intieme hoekjes waar kinderen kunnen lezen. Op de begane grond ligt een multifunctioneel deel dat overdag als teamkamer of extra klaslokaal wordt gebruikt.
We wilden een gebouw dat uitnodigend is voor de hele wijk. In de avond en weekenden kan deze ruimte worden afgesloten en door de buurt worden gebruikt. De gemeente heeft deze ruimte apart bekostigd.”
Een belangrijk onderdeel van het programma van eisen is de onderlinge relatie tussen de verschillende ruimtes. Ronald: “Voor scholen zijn in Nederland relatief weinig vierkante meters per kind beschikbaar. Door de ruimtes slim te positioneren, ontstonden korte looplijnen, met als gevolg dat er meer onderwijsmeters zijn. Het speellokaal is tussen het kinderdagverblijf en de onderbouw van de school gepositioneerd, waardoor beiden de ruimte makkelijk kunnen gebruiken. Bij veel scholen liggen de klaslokalen aan de kant van het schoolplein. Hier is dat niet zo gedaan. Het geluid van spelende kinderen op het plein kan afleiden. Bovendien is er met dit ontwerp minder bezonning in de lokalen. In ons ontwerp laten we het daglicht via lichtplanken bij de raampartijen doordringen tot ver in het gebouw en werken we met automatisch gestuurde geïntegreerde zonweringen. Door een goede verdeling van glasvlakken en dichte vlakken is overal voldoende daglicht aanwezig en voorkomen we (plaatselijke) oververhitting. Het gebouw is duurzaam, met zonnepanelen, een warmtepomp en opvang van regenwater. En het schoolplein past met zijn natuurlijke vormen en beplanting in het zee- en duingebied waar de school staat.”
Kijk voor meer informatie op www.topos.nl.