In het dorp Gendringen vlak bij de Duitse grens wordt het nieuw te bouwen IKC De Wijssel straks misschien wel het belangrijkste gebouw in het dorp. Een gebouw om lerend te spelen, te ontdekken, ontmoeten en vooral om trots op te zijn.
Foto vlnr: Albert Sluiter, Bart Wolbert, Geron Verdellen
Schooldomein sprak met bestuurder Albert Sluiter van Essentius, architect Bart Wolbert van ARX Architecten en ontwikkelaar Geron Verdellen van SMT Bouw & Vastgoed. Albert: “We hebben in ons bestand veel kleine scholen aan de Duitse grens, in het achterland waar je traditioneel veel oudere bewoners vindt, omdat het hier zo mooi wonen is.
Die bevolkingsopbouw verklaart ten dele de krimp van 2.000 leerlingen tien jaar geleden naar ongeveer 1.400 leerlingen nu. Inmiddels stabiliseren we en zien we zelfs weer een lichte groei. Daar gaat IKC De Wijssel in Gendringen vanaf zomer volgend jaar zeker ook een bijdrage aan leveren. We zien de voordelen van een IKC, maar hebben in onze dorpen niet altijd voldoende kinderen om een IKC te maken. Je hebt de mogelijkheid om een doorgaande leer- en ontwikkellijn aan te bieden en bovendien is het praktisch voor ouders om hun kind naar één organisatie te brengen.
We beginnen nog maar net met IKC De Wijssel, dus onderwijs en opvang moeten elkaar nog gaan vinden in een gezamenlijke pedagogische visie. Er ligt een kadernotitie, waar het team mee werkt. Straks wel met een nieuwe directeur, want de huidige stopt per juli 2024. Eigenlijk hebben we hier een omgekeerd proces; het ontwerp van het nieuwe gebouw is helpend bij het verder ontwikkelen van de visie.”
ARX Architecten won samen met SMT de aanbesteding. Geron legt uit: “Het is een design & build aanbesteding, waarbij wij samen optrekken met ARX in een integraal projectteam. Het voordeel van deze vorm is dat je integraal alle zaken kunt regelen en niet achteraf hoeft te repareren. De gemeente begon met vijf consortia en ging vervolgens terug naar drie. De school was net gefuseerd en de eerste uitvraag was om een nieuw gebouw te maken voor twee scholen en een kinderopvang. Het hele IKC-traject liep vervolgens parallel aan de vorming van een visie op het nieuwe gebouw.”
"Eigenlijk hebben we hier een omgekeerd proces; het ontwerp van het nieuwe gebouw is helpend bij het verder ontwikkelen van de visie"
Bart knikt: “De verschillende dialoogrondes hebben zeker een belangrijke functie gehad; onze eerste plannen zagen er echt anders uit dan wat er nu ligt. Wij waren als consortium het meest flexibel en hebben goed geluisterd naar de input tijdens de dialoogrondes. Tijdens de gesprekken hebben we gevraagd wanneer het project geslaagd zou zijn. Vervolgens zijn we op zoek gegaan naar de waarden van Gendringen. De antwoorden hebben we vertaald in de zogenaamde cirkel van ambities. De cirkel is opgebouwd uit verschillende waardes, zoals thuisgevoel, herkenbaarheid, samenwerking, betrokkenheid, structuur en rust, duurzaamheid als onderdeel van het onderwijs en inclusiviteit.” Geron lacht: “Elke vergadering begonnen we met die cirkel. Dat heeft enorm geholpen om een goed ontwerp te maken.”
“De opdrachtgever was onzeker in een tijd dat prijzen enorm stegen en had een budgetplafond als streefbedrag gegeven”, legt Geron uit. “Wij hebben het budgetplafond als uitgangspunt genomen en daar een ontwerp voor gemaakt. Daarbij hielden we het zeker in het begin wat abstract, om de discussie de ruimte te geven.”
“Ik wilde eerst een maagdelijke locatie aan de rand van het dorp, met uitzicht op de weilanden”, vertelt Albert. “Dat zou zonde zijn geweest”, reageert Bart, “het is een prachtig terrein met mooie oude bomen. Het wordt een gebouw in de natuur dat ook een relatie aangaat met het dorp. We maken aan de rand een natuurlijk buitenterrein voor de bovenbouw, meer naar het dorp een buitenplek voor de onderbouw en ook een gebied voor de kinderopvang, waar het rustig is. Dan is er ook nog ruimte voor een werkterras, een picknicktafel en een duurzame educatietuin, met een moestuin en een kas. In de vorm zitten binnenhoeken en verschuivingen om hoofd- en zichtlijnen te accentueren. Na binnenkomst heb je zichtlijnen op de onder-, midden- en bovenbouw, de kinderopvang en medewerkersruimte. Toch is het goed gelukt om een duidelijke structuur en rust in het ontwerp te brengen. We hebben geen meters verloren aan gangruimte, waardoor we ook een compact gebouw konden maken.”
Geron tenslotte: “Dit gebouw past in het gebied en dat komt ook terug in de selectie van partijen, die zoveel mogelijk uit de Achterhoek komen. Dat geldt ook voor het technisch vlak en alle disciplines en kostenbeheersing. We blijven de komende 25 jaar verantwoordelijk voor het onderhoud en het energievolume. Het enige probleem is dat de school de komende jaren geen energie mag terug leveren. Maar dat lost zich in de tijd op.”
Kijk voor meer informatie op www.smtbv.nl.