Spannende transformatie Montessori College Eindhoven; open architectuur verbindt landschap en inrichting

Tekst: Sibo Arbeek

Schooldomein sprak naast Jeffrey Sonnema van architecten|en|en met Loran Kampen van Studio Groen+Schild, het bureau dat verantwoordelijk is voor het interieurontwerp. Jeffrey: “De voormalige bebouwing van deze tweelaagse traditionele gangenschool stamt uit de jaren 70. De opgave is geen nieuwbouw, waar eerder over nagedacht werd, maar een transformatie van het bestaande gebouw binnen het beschikbare budgettaire kader. Een logische keuze, want dit gebouw met zijn robuuste kolommenstructuur heeft een geweldige potentie. De uitdaging is verder om het Montessori College in Eindhoven te verbinden met het omgelegen park. Door de disciplines landschapsarchitectuur, architectuur en interieurarchitectuur vanaf het begin met elkaar te verbinden, ontstaat een hele mooie verbindende lijn, die vanuit het interieur binnen prachtig met het park buiten verbonden wordt. We werken daarin intensief samen met Studio Groen+Schild en MTD landschapsarchitecten.”

Nieuwe buffer

Jeffrey verder: “We dikken het bestaande gebouw op, waardoor we voor 800 leerlingen een moderne onderwijsplattegrond kunnen realiseren met een hoge variatie aan ruimtes. Zo slaan we 2 vliegen in 1 klap; in plaats van de gevel na te isoleren zetten we er nieuwbouwvolume tegenaan. Door de diepte in het gebouw ontstaat er ruimte voor Montessori onderwijs, in tegenstelling tot het huidige traditionele klassikale onderwijs. In het hart van het gebouw werken we de betonstructuur open, waardoor we het gesloten gebouw omvormen tot een school met vier verdiepingen die ruimtelijk met elkaar in verbinding staan. De leerlingen komen straks via de royale tribunetrap op de eerste verdieping binnen en lopen het nieuwe atrium in. Via een grote vide valt het licht diep het gebouw in. Het atrium met de nieuwe trap vormt straks de verbinding tussen de domeinen. De vide wordt steeds iets breder om het licht te trechteren. Rondom de trappenhuizen komen nieuwe domeinen met een mix van grotere en kleinere lokalen voor verschillende werkvormen. Om ervoor te zorgen dat je hier naast pauzes ook een rustig plekje gedurende de dag kunt opzoeken, sluit de entree niet direct aan op de aula. Zo voorkomen we dat de aula, die op maaiveldniveau ligt, een verkeersroute wordt en er op bepaalde momenten in de dag veel beweging en rumoer is.”

Vier domeinen

“De school werkt met vier domeinen”, vult Loran aan; “we zijn met workshops voor medewerkers gestart om de identiteit van de vier domeinen boven tafel te halen. Die herkenbaarheid is een belangrijk aspect binnen het interieurontwerp. Omdat het Montessori College transformeert van een traditioneel onderwijsgebouw naar een meer open en dynamische leeromgeving, krijgt het thema oriëntatie een grotere rol. Daarnaast is het gevoel van veiligheid door ergens bij te horen minstens zo belangrijk. Daarom hebben de vier domeinen een eigen plek in het gebouw gekregen. Door ze visueel te verbinden kunnen de vier domeinen elkaar ook stimuleren. In het hart is het dynamisch, maar loop je de domeinen in vind je vervolgens de rust van de traditionele lokalen. De lange gangen worden doorbroken door open samenwerkplekken. Zo creëren we plekken waar je elkaar en jezelf de ruimte kunt geven, passend bij het Montessori gedachtegoed: ‘Leer mij het zelf te doen’.”

Toekomstbestendigheid

“Bij het vormgeven van de pleinen was toekomstbestendigheid het uitgangspunt”, vertelt Loran. “Alles wat we toevoegen staat los van het bouwkundige en bestaat uit maatwerk- en los meubilair. De basis is duurzaam en neutraal, waarbij we in het interieur een circulaire laag hebben toegevoegd. De open pleinen, grenzend aan het atrium, mogen wat meer expressief zijn. Door ieder domein een eigen kleuraccent te geven wordt de herkenbaarheid versterkt. Deze accenten vind je terug in circulaire tafelbladen, gordijnen van gerecyclede stoffen én de etalagekasten voor het presenteren van werkstukken, een belangrijk onderdeel van hun identiteit. 70% van het losse meubilair wordt hergebruikt. Het ontwerp laat dat ook toe; de meer publieke delen krijgen extra aandacht, terwijl we de lokalen zo neutraal mogelijk opzetten. Niets in het gebouw is alleen maar decoratief; gordijnen zijn mooi, maar zijn ook goed voor de akoestiek en privacy. Tafelbladen zijn functioneel, maar kleuren ook de verschillende domeinen.”

Overal verblijfsplekken

Jeffrey tenslotte: “Met de nieuwe architectuur sluiten we aan op de bestaande baksteen architectuur. We zoeken aansluiting bij de horizontale banden in het metselwerk. We maken een eigentijdse en duurzame keuze door met lichte minerale steenstrips te werken, die makkelijk te leveren zijn met minder vrachtbewegingen maar ook heel creatief te verwerken zijn. Leerpleinen tussen de lokalen in worden benadrukt met grote ramen; hier ontstaat een directe relatie met het park en vanaf buiten het onderwijs. We halen op deze postzegellocatie alle fietsen van het maaiveld door een fietsenkelder onder de nieuwe gymzaal te realiseren. De beperkte buitenruimte wordt onderdeel van het park en daarmee een fijne verblijfsplek. De grote tribunetrap, die ook als entree naar het gebouw fungeert, versterkt dit met uitzicht op de monumentale kastanjeboom. Rondom het gebouw komen langere bankjes, zodat er overal verblijfsplekken zijn. Vanuit de aula heb je straks het gevoel dat je zo het park instapt.”