Wat houdt adaptief ontwerpen in voor groene schoolpleinen bij Schooltuinen? Adaptief ontwerpen vraagt om een scherp ontwikkelde intuïtie van de ontwerper en het vermogen om inzicht te krijgen in de behoeften, wensen en gedragingen van de gebruikers.
Tekst: Rachel Santegoets | Ontwerper bij Schooltuinen
De wereld om ons heen is voortdurend in beweging. Als ontwerper ben je je daarvan bewust: wat gebeurt er, wat speelt er, wat kan ik hiervan gebruiken, en hoe kan ik daarop inspelen met mijn ontwerpen? Voor mij gaat adaptief ontwerpen ook over inclusiviteit. Een ontwerp dat echt adaptief is, moet niet alleen flexibel zijn om zich aan te passen aan veranderende omstandigheden, maar ook ruimte bieden aan de diversiteit van álle gebruikers. Zo ontstaan veerkrachtige ontwerpen die zich kunnen aanpassen.
Bij het opzoeken naar de betekenis van adaptief ontwerpen kom je termen tegen als ‘zich aanpassen’ en ‘inspelen op de locatie of het gedrag van de gebruiker’. Het concept van adaptiviteit wint snel aan populariteit en wordt steeds vaker toegepast in verschillende domeinen, zoals klimaatadaptatie, adaptief bouwen en adaptieve landbouw.
Voor een schoolplein is het belangrijk om vooraf inzicht te krijgen in de behoeften van de gebruikers. De doelgroep is duidelijk: kinderen tussen de 4 en 12 jaar. Maar dit is ook het enige dat vaststaat, want kinderen in deze leeftijdsgroep zijn volop in ontwikkeling. Onderzoek toont aan dat kinderen op verschillende manieren spelen. Het gaat niet langer om ‘de kinderen’ als een homogene groep. Er zijn verschillende speeltypes: rauwers, douwers, schouwers en bouwers. Daarnaast spelen factoren zoals introversie en extraversie, culturele achtergrond en gender een belangrijke rol in hoe kinderen een situatie ervaren en hoe ze spelen.
In de afgelopen jaren is er steeds meer aandacht gekomen voor de manier waarop meisjes en vrouwen zich in de samenleving plaatsen en hoe hun behoeften verschillen van die van jongens en mannen. Een voorbeeld hiervan is de gezondheidszorg, waar nu meer aandacht is voor de verschillen tussen mannen en vrouwen, en hoe dat om verschillende zorgbehoeften vraagt. Ook bij buitenspelen is dit verschil relevant. Uit onderzoek blijkt dat jongens vaker buitenspelen dan meisjes en dat hun spelactiviteiten verschillen. Meisjes hebben vaak andere interesses dan jongens, en de ruimte voor ‘vrouwelijk’ spelen is vaak beperkter. Bovendien kan de opvoeding of culturele achtergrond van meisjes invloed hebben op wat ze mogen en kunnen doen in de speelomgeving.
Door nieuwe onderzoeken en het delen van informatie en verhalen kunnen we schoolpleinontwerpen inclusiever maken. Dit gaat niet alleen om de kinderen als eindgebruikers, maar ook om de docenten, ondersteuners, schoonmakers, directeuren en alle andere medewerkers die direct of indirect gebruikmaken van het groene schoolplein. Door uitzicht te hebben op groen, het betreden van de school via een groene omgeving, of het beschikken over een tuin waarin je kunt werken of vergaderen, kan het werkgeluk en de gezondheid van deze volwassenen positief beïnvloed worden.
Daarnaast zijn mensen niet de enige gebruikers van het schoolplein. Ook dieren, planten/bomen en water zijn onderdeel van de omgeving. Door klimaatverandering staan veel van deze natuurlijke elementen onder druk, of het nu gaat om hun aantallen, leefgebieden, of om de hoeveelheid beschikbaar water. Juist door hier oog voor te hebben en een goed leefklimaat te creëren, kan er een wisselwerking ontstaan tussen alle gebruikers, waardoor een levendig, natuurlijk en gezond schoolplein ontstaat.
"Door inclusief te ontwerpen krijg je een adaptief groen schoolplein dat niet alleen aan de huidige behoeften voldoet, maar ook klaar is voor toekomstige veranderingen"
Door inclusief te ontwerpen, vanaf het moment dat je start tot aan de oplevering, krijg je een adaptief groen schoolplein dat niet alleen aan de huidige behoeften voldoet, maar ook klaar is voor toekomstige veranderingen. Door rekening te houden met de diversiteit en ontwikkeling van de gebruikers, zoals kinderen van verschillende leeftijden, achtergronden en persoonlijkheden, en door oog te hebben voor de bredere impact op medewerkers en de natuurlijke omgeving, creëren we bij Schooltuinen veerkrachtige en flexibele schoolpleinen die met de tijd kunnen meegroeien, en waar alles en iedereen gehoord en gezien kan worden.
Kijk en ontdek meer op onze website: www.schooltuinen.nl.
Wij zijn in heel Nederland
werkzaam, je kunt
contact opnemen via
[email protected] of
085-0230622