Kindcentrum De Ark ligt op een fijne plek met uitzicht op water en omringd door groen. Deze bijzondere plek vroeg om een gebouw dat past in de natuurlijke omgeving en aanzet tot leren, ontmoeten, ontdekken en vooral dromen.
Tekst: Sibo Arbeek
In kindcentrum De Ark bieden Stichting Kopwerk en Kappio een doorlopende leer- en ontwikkellijn aan voor kinderen van 0 tot 12 jaar. Het nieuwe gebouw heeft een bijzondere verschijningsvorm die perfect bij de gebruikers past. Schooldomein sprak met Yvon Molenaar en de architect Erik van Wel van BRTArchitecten. Yvon was als intern begeleider vanaf het eerste uur betrokken: “We zaten in een oud gebouw en stonden al jaren op de nominatie voor nieuwbouw. De gemeente wilde graag onze oude locatie ontwikkelen en deze mooie plek aan het water kwam vrij. Daar waren we blij mee en die verbinding met de natuur was gelijk een onderdeel van onze uitvraag. Wij wilden anders dan een traditionele gangenschool, waar we vandaan kwamen. We vinden dat kinderen keuzen kunnen maken over hun eigen leerproces; ze moeten de mogelijkheid krijgen zichzelf te ontwikkelen en zelfstandig aan het werk te gaan. We leren bijvoorbeeld onze kinderen afval te scheiden en gebruiken ook oude meubels bij de inrichting.”
“We hadden uiteindelijk drie architecten geselecteerd. Met Erik konden we onze droom waarmaken en hij begreep dat we geen doorsnee gebouw wilden. Zijn speelse manier van meedenken sprak ons erg aan.” Erik knikt: “Ieder gebouw begint met een verhaal en dit gebouw in Schagen begon voor mij met Hercules Seegers, schilder van fantastische landschappen met mooie uitzichten. Een fijne plek om te blijven, maar ook het verlangen om te reizen.
De school in Schagen heeft één belangrijk onderdeel, een leerplein. En niet zomaar een leerplein, nee, dit leerplein is de school. Eromheen liggen kleine groepsruimtes, maar al het onderwijs vindt plaats in deze grote centrale ruimte, met overal dat geweldige uitzicht op het water. Op het plein vinden verschillende activiteiten plaats, van individueel tot klasse overstijgend.
Het is een leerplein dat van gedaante kan veranderen, net als de seizoenen buiten en het prachtige landschap waar je even bij weg kunt dromen. Er kan door verplaatsbare meubels telkens een ideaal leerlandschap gevormd worden, zoals Hercules Seegers dat deed in zijn schilderijen.
Leerlingen en medewerkers kunnen ook gebruik maken van het mooie buitenlokaal. Ik noem het de meest zuivere school die ik gemaakt heb. De combinatie van licht, leerplein, ingangen, uitzicht naar buiten; het is één ontwerpbeweging die begint vanuit een abstract idee wat de bedoeling van de opdrachtgever is. Van daaruit ontstaan inhoud en vorm. Het resultaat is een paviljoenachtige opzet met een buitenlesruimte en een leerplein met bomen als kolommen.
Deze buitenlesruimte, waarin kinderen gestimuleerd worden om zelf te onderzoeken en te ontdekken, is direct verbonden met het centrale leerplein in de school en het park. Hiermee wordt het letterlijk een verbindende schakel tussen binnen en buiten.” Yvon knikt: “We hebben bewust gekozen voor kleinere lokalen als de eigen plek voor ontmoeting en instructie. Voor de rest waaiert het uit op het leerplein en het buitenlokaal. Daar moet je wel beleid op maken. We wilden ook graag een buitenlokaal dat voor van alles wordt gebruikt. We organiseren er lessen, kinderen kunnen er met hun laptop even werken, timmeren of dansjes instuderen.”
"Het begon allemaal binnen met het idee van een groot leerplein en het zicht op de natuur"
Foto: Erik van Wel en Yvon Molenaar
“Circulaire economie is een centraal thema in dit project”, vertelt Erik. “Mijn denken begon binnen met het idee van een groot leerplein en het zicht op de natuur. Dat natuurlijke principe trek je vervolgens door in het meest natuurlijke materiaal, dus hout. Dat hebben we gecombineerd met een lichte inrichting, met veel licht van alle zijden en van boven.
Zet je die beweging door dan zijn de entrees en buitenkant ook van hout. Overal waar het contact met buiten is gezocht hebben we één houtsoort toegepast. De gevel is bedekt met stroken gekleurd hout in vijf groentinten, zodat het gebouw ook mooi opvalt. Door die natuurlijke materialen en het vele licht past het perfect op de plek.”
Yvon: “Wat een mooie bijvangst van dit gebouw is, is dat we veel meer een gemeenschap zijn omdat iedereen alle kinderen ziet. Mensen kunnen zich niet meer terugtrekken op een eiland. Je ziet gelijk wanneer een leerkracht met iets worstelt.
We hebben het gevoel dat we het samen doen.” Erik knikt: “Dat is een hele mooie bijvangst en misschien wel de belangrijkste. Als je het echt samen beleeft, dan lukt het ook. Dat soort dingen vergeet je van tevoren; terwijl dat het uitgangspunt zou moeten zijn. Het gaat niet om meters en geld, maar uiteindelijk om de beleving en een beetje het geheim. In dit gebouw met dat prachtige uitzicht mag je samen werken en dromen.”
Kijk voor meer informatie op www.brta.nl.