De combinatie SPRING & WDJArchitecten kreeg van Stichting BOOR de opdracht om het ontwerp te maken voor de renovatie van het Olympia College aan de Olympiaweg in Rotterdam. Een deel van het gebouw is inmiddels in gebruik en koppelt een monumentale renovatie aan een moderne leeromgeving.
Tekst: Sibo Arbeek Fotografie: Loes van Duijvendijk
Het Olympia College is een openbare school voor praktijkonderwijs, PrO-vmbo, vmbo- lwoo, Entree-mbo 1 en ISK en is gerenoveerd tot een frisse, eigentijdse, school voor ongeveer 480 leerlingen. Bijzonder is dat het om een renovatie van een gemeentelijk monument gaat.
Foto vlnr: Arno de Vries, Anneke Heins, Tjerk van de Wetering
Schooldomein sprak met Tjerk van de Wetering en Anneke Heins van Spring Architecten, Bert van den Heuvel van scholenorganisatie SNZ en Arno de Vries van WDJArchitecten, die als monumentenarchitect deel uitmaakten van het team. Tjerk: “Het gaat om leerlingen die aandacht nodig hebben en dat betekent kleine klassen en vooral ruimten waar rust en regelmaat belangrijk zijn.
Dat vraagt wat van de organisatie in en rond het gebouw dat logistiek en onderwijskundig sterk verouderd was, zonder ruimtelijke verbindingen. Daarom hebben we het monumentale gebouw uit de jaren ’60 van de vorige eeuw getransformeerd tot een gebouw dat zowel aan de buitenzijde als aan de binnenzijde uitdaagt om te leren. De lange gangen in de bestaande structuur zijn brede straten geworden, waaraan pleinen zijn gekoppeld. Elk plein heeft een eigen karakter en uitstraling gekregen en ook de verkeersruimten hebben een eigen verblijfskwaliteit. Iedere vakgroep heeft een eigen buitenterrein, direct gekoppeld aan de praktijklokalen. Een wandelroute over het terrein koppelt de verschillende buitenactiviteiten aan elkaar. Net als binnen in het gebouw, kom je op deze wijze op een vanzelfsprekende manier in contact met andere studierichtingen. Er is plek voor heftruckonderwijs, een kas en moestuinen en ruimten om te timmeren en met metaal te werken. Door een verscheidenheid aan ruimten te creëren is er voor elke leerling een plek in de school te vinden om even geconcentreerd te werken, zonder een overdaad aan prikkels. Daarnaast hebben we het parkeren op het terrein gereorganiseerd, waardoor er voor het gebouw meer ruimte voor de fietsen is en het parkeren van auto’s naar achteren is gebracht. De leerling staat centraal!”
“Het gebouw kenmerkt zich door een drietal paviljoens met een herkenbare, grafische uitstraling in een parkachtige omgeving”, vertelt Anneke. “Het bouwsysteem met het wit-zwarte contrast en de karakteristieke vakwerken op de hoeken is nog steeds goed herkenbaar. De losse compositie van het ensemble met drie paviljoens, een theoriegebouw, praktijkgebouw en gymzaal, in het groen, verbonden door transparante gangen past goed bij deze rationele bouwwijze en bij de situering in de ruime, groene wijk en het tegenoverliggende park. Zelfs de bomen buiten zijn in hetzelfde grid geplaatst. De positie van de nieuwe praktijklokalen en instructieruimten respecteert de monumentale structuur van het gebouw.
Vanuit de ruim opgezette aula kijk je heel mooi naar buiten en straks weer op de vijver met zijn mooie kunstwerk. De kolommen, balken en daklichten zijn markant en fraai gedetailleerd. Ze blijven zichtbaar en opvallend. De verschillende clusters tonen zich aan de nieuwe centrale aula, waardoor in het nieuwe ontwerp de bestaande patio’s weer zijn dichtgebouwd.”
"De indeling van de nieuwe praktijklokalen en instructieruimten respecteert de monumentale structuur van het gebouw"
“Het gemeentemonument is in 1969 gebouwd als LTS-Scheepsbouw, ontworpen door architect A.A. van Stekelenburg van Gemeentewerken Rotterdam”, legt Arno uit. “Het eerste idee was om de hoofdentree van het gebouw te verplaatsen en de oriëntatie op het terrein geheel te wijzigen. Later zijn we juist uitgegaan van de bestaande entree en routes in het gebouw en deze te verruimen en aantrekkelijker te maken. Omdat gedetailleerde tekeningen van het bestaande ontbraken hebben we onze tekeningen moeten baseren op wat we zagen. Pas later bij de demontage voor de bouw bleek hoe het gebouw in detail echt in elkaar zit. De monumentale waarde wordt mede gevormd door de bouwwijze met het H.B.C.-bouwsysteem (Holland Building Corporation) en de oorspronkelijke band met de plaatselijke scheepsbouw en de functie als school voor technisch onderwijs. Voor het monument was het behouden van de historische gevel daarom belangrijk. Dit betekent dat de noodzakelijke verbetering van de gebouwschil los van de bestaande gevel gezocht moest worden, om te kunnen voldoen aan de hedendaagse energieprestatie normen.”
“De opwaardering van comfort, klimaat en energie (Frisse School en BENG) bereikten we door achter de bestaande gevel, aan de binnenzijde, een nieuwe hoogwaardige schil in de vorm van HSB-elementen met houten kozijnen te plaatsen”, legt Tjerk uit. “We hebben houtkleurige kozijnen toegevoegd aan de binnenzijde.
Die hebben we bovendien asymmetrisch geplaatst om het lijnenspel van de monumentale gevel te doorbreken, zodat het mooi afsteekt; een contrasterende oplossing als een nieuwe tijdlaag. Door die tweede binnengevel ontstond ook ruimte om de koudebruggen effectief aan te pakken en plek te bieden aan de zonwering. Zo’n klimaatgevel is een mooie manier om aan de huidige comforteisen te kunnen voldoen en tegelijk de identiteit en uitstraling van de oorspronkelijke gevel te behouden.”
Bert is als opdrachtgever tevreden: “Door het handhaven en renoveren van de monumentale gevel met zijn karakteristieke witte beplating en zwarte rechthoeken zijn de uitstraling van de gebouwen en de leesbaarheid van het bouwsysteem behouden. Door het verduidelijken en verruimen van de entree, het maken van een royale interne verbinding met de nieuwe centrale aula en het openen van het gebouw naar de omgeving is een totaal nieuwe leeromgeving ontstaan”, vertelt Bert. “Verder is het interieur grotendeels vernieuwd, met een eigentijdse uitstraling die aansluit op de monumentale elementen en afwerkingen. We hebben nu een stimulerende leeromgeving voor verschillende lesvormen en een logische organisatie rondom centrale ruimten waarin de diverse vakrichtingen zich kunnen uiten.”
Kijk voor meer informatie op www.spring-architecten.nl.