Het VMBO verdient meer waardering, want het zijn juist de praktische vaardigheden van VMBO-ers die we als maatschappij steeds harder nodig hebben. Daarom ontwierp het Haagse architectenbureau van atelier PRO voor Veurs in Voorburg een kleinschalig nieuw schoolgebouw met een interieur dat een geborgen thuisgevoel biedt.
Fotografie: Eva Bloem
VMBO Veurs is een kleinschalige middelbare school in Voorburg met ongeveer 370 leerlingen en 55 leraren. Sinds 2022 is de school gehuisvest in een nieuw schoolgebouw in de naoorlogse woonwijk ’t Loo. Dit nieuwe gebouw heeft een heldere, compacte vorm en een gevel van ambachtelijk metselwerk die aansluit bij de omliggende bebouwing; bijzonder is echter vooral dat de school ook maatschappelijk een relatie aangaat met de omgeving. Het gebouw opent zich naar de wijk; hierdoor kan iedereen zien wat het VMBO allemaal in huis heeft. Met het ontwerp zet atelier PRO daarmee in op duurzaamheid in de breedste – want ook sociale - zin.
Door te laten zien wat het VMBO allemaal te bieden heeft aan leerlingen en aan de samenleving, wil atelier PRO de - soms helaas negatieve - beeldvorming rond dit schooltype doorbreken. Zo bevinden de praktijklokalen met hun werkbanken en hun technische apparatuur zich grotendeels op de begane grond. Ook de oefenwinkel - een plek waar buurtbewoners daadwerkelijk inkopen kunnen doen - is hier te vinden, net als het publiek toegankelijke lesrestaurant, dat is gekoppeld aan een ruim opgezette professionele keuken. Zo kunnen mensen van buitenaf én van binnenuit de toegevoegde waarde van het VMBO-onderwijs zien.
Tegelijkertijd is de school natuurlijk in de eerste plaats een school, met alle functionele eisen die daarbij horen. De maatschappelijke voorzieningen, zoals het restaurant en de winkel, zijn daarom toegankelijk via een eigen ingang. De leerlingen zelf komen binnen via de hoofdentree, die afgeschermd aan de zijkant van het gebouw ligt. Deze entree komt direct uit in de centrale hal, het hart van de school.
Hier ontmoeten leerlingen elkaar tussen de lessen en in de pauzes, in een hoge, lichte ruimte die zich over drie verdiepingen opent boven een tribunetrap. Deze trap is de spil in het sociale leven van de school: een plek om spontaan bij elkaar te komen, maar ook een plek voor optredens en toneelvoorstellingen. Een groot panoramaraam zorgt voor verbinding met het schoolplein.
De verschillende vaksecties waaieren vanuit de centrale hal uit door het gebouw en clusteren zich rond verbrede gangen, die een ideale plek zijn om samen te studeren; de theorielokalen, die door alle vakgebieden samen gedeeld worden, liggen centraal in het gebouw.
De ruime gangen zorgen er, samen met de vele glazen wanden, voor dat het schoolgebouw ook van binnen een open en transparante uitstraling heeft. De schoolleiding stond hier eerder wat terughoudend tegenover, omdat ze zich zorgen maakte over de privacy van leerlingen en leraren. In de praktijk blijkt deze transparante opzet echter een positief effect te hebben: iedereen voelt zich gezien en houdt daardoor ook meer rekening met elkaar.
Het interieur wordt gekenmerkt door openheid, maar ook door geborgenheid. Doel was een school te ontwerpen met een thuisgevoel, in plaats van een gebruiksbestendig, minimalistisch bouwblok. Daarom is er bewust veel gebruik gemaakt van natuurlijke materialen met een warme uitstraling, zoals houten lambriseringen, goud geanodiseerde aluminium kozijnen en halfmatte keramische tegels. De winkel en het restaurant hebben een luxe, moderne uitstraling, met meubels op maat.
"De positieve aandacht voor het ontwerp is ook positieve aandacht voor de leerlingen. En alles wat je aandacht geeft groeit"
De natuurlijke materialen dragen bij aan de uitstraling van het interieur, maar ook aan de duurzaamheid; hout, aluminium, baksteen en tegels zijn immers circulaire materialen die goed hergebruikt kunnen worden. Door daarbij vooral kleuraccenten toe te passen op losse interieurdelen en wanden – die relatief eenvoudig en tegen lage kosten aangepast kunnen worden – kan het interieur makkelijk meegaan met de eisen van de tijd; oppervlaktes als de vloeren, die lang mee moeten gaan en dus beter niet te modegevoelig kunnen zijn, zijn juist uitgevoerd in neutralere kleuren. Ook is het gebouw flexibel indeelbaar en daardoor eenvoudig aan te passen voor de toekomst. Door de compacte opzet is de school ook bijzonder energiezuinig. Veurs voldoet momenteel al aan de eisen van een Bijna Energie Neutraal Gebouw (BENG); op het platte dak is voldoende ruimte overgelaten voor extra zonnepanelen, waardoor deze ambitie gemakkelijk kan worden opgehoogd naar een volledig Energie Neutraal Gebouw (ENG). Zo is duurzaam denken verweven in het in- en exterieur.
De nieuwe school heeft, mede door de zorgvuldige maatschappelijke, architectonische en ruimtelijke inpassing, een positieve impuls gegeven aan de wijk. Tegelijkertijd zorgt de aandacht die er in de afwerking is gestoken ervoor dat de leerlingen trots zijn op hun gebouw - en er daardoor zuiniger op zijn. Maar misschien wel even belangrijk is het signaal dat ermee wordt afgegeven naar de leerlingen én de buitenwereld: VMBO-ers zijn het waard dat er in ze geïnvesteerd wordt, want een investering in het VMBO is een investering in de toekomst. En dat is in onze optiek óók duurzaamheid.
Kijk voor meer informatie op www.atelierpro.nl.