Op christelijke basisschool De Meander in het Groningse Sauwerd schoten de CO2-metertjes regelmatig in het rood. De school had dringend behoefte aan een beter binnenklimaat. Sinds dit voorjaar hangt in elk lokaal een ventilatie-unit. Ze zijn opvallend stil en zorgen merkbaar voor frissere lucht.
Tekst: Anje Romein
CBS De Meander (Stichting Goud) is een gemoedelijke dorpsschool in een groene omgeving in gemeente Het Hogeland. Ondanks de ligging in een krimpregio, is het leerlingenaantal op CBS De Meander stabiel. In de onderbouw neemt de aanwas zelfs toe, mede door recente nieuwbouw in het dorp. In het gebouw krijgen dit schooljaar 73 leerlingen les, verdeeld over vier lokalen. In een vijfde lokaal is kinderopvang gevestigd. “Bezoekers en ouders prijzen de fijne sfeer en docenten en leerlingen gaan hier met plezier naar school”, zegt directeur Anja Meems.
Het gebouw uit 1988 is recentelijk op een aantal punten gerenoveerd. In het meerjaren huisvestingsplan staat nieuwbouw gepland voor over ongeveer dertien jaar. Maar één aspect kon daar niet op wachten: het binnenklimaat. Anja: “Door de combinatie van zon en plat dak waren vooral de lokalen aan de zuidkant erg benauwd, zeker in de zomer.
En juist daar zit onze grootste klas: 25 leerlingen in de groepen 3 en 4. Zodra de kinderen in de klas zaten, sloegen de CO2-meters uit naar oranje. Daar moest echt iets aan gebeuren.” Huisvestingsvraagstukken worden voor CBS De Meander opgepakt door het Onderwijsbureau Meppel. Dat bureau inventariseerde de wensen van de school, de indeling van het gebouw en het beschikbare budget. De vraag die daaruit voortkwam was: welke partij kan met behoud van de huidige CV-installatie snel en op korte termijn zorgen voor een niet te duur en niet te zwaar ventilatiesysteem dat het CO2-niveau omlaag brengt?
Op dit punt in het verhaal komt Jean-Paul Pil in beeld, projectadviseur bij Airmaster. Hij adviseerde om in vijf lokalen een middelgrote ventilatie-unit te plaatsen, met daarin onder meer interne CO2- en temperatuursensoren. Door constante aanvoer van frisse lucht zorgen deze units ervoor dat de school nu voldoet aan niveau Frisse Scholen Klasse C.
“De units halen frisse lucht van buiten naar binnen en brengen dit met een warmtewisselaar op een temperatuur van 19 graden”, vertelt Jean-Paul. “De lucht van binnen wordt weer naar buiten geblazen. De luchtstromen zijn van elkaar gescheiden. Als het heel koud is buiten zou er sprake kunnen zijn van een koudeval. Om toch altijd en overal op 19 graden uit te kunnen komen, hebben we ook voor elektrische naverwarming gezorgd.”
De internet gestuurde regeling Airlinq Online zorgt ervoor dat de temperatuur en het CO2 niveau per klas geregistreerd worden. Via deze regeling gaan waarschuwingen bovendien automatisch naar de onderhoudsmonteur, bijvoorbeeld als nieuwe filters nodig zijn. Jean-Paul noemt nog een extra functie: “In de zomer worden de lokalen ’s nachts extra gekoeld met lucht van buiten. De leerkracht treft dan de volgende ochtend een afgekoeld lokaal aan. Als diegene meteen de zonwering laat zakken, blijft de temperatuur nog lang aangenaam.”
"Je hoort ze nauwelijks en we merkten direct verschil"
Dertig procent van de aanschaf en installatie van het systeem is bekostigd uit de Specifieke Uitkering Ventilatie In Scholen (SUVIS). Deze overheidssubsidie komt nog voort uit de Covid-periode, toen de bewustwording rond het belang van frisse lucht in scholen toenam. “Niet dat wij pretenderen ziektekiemen en virusdeeltjes uit scholen te kunnen weren”, benadrukt Jean-Paul. “Maar verse lucht in een lokaal zorgt wel voor een gezondere leef- en leeromgeving.”
Elke ventilatie-unit is bevestigd aan het plafond tegenover het digibord, zodat deze nooit boven het hoofd van de docent hangt. De aansluiting naar buiten loopt of via de muur of via het plafond. Om overlast voor leerlingen te voorkomen vond de installatie – door Venema Installatietechniek uit Leek – plaats in de voorjaarsvakantie. Er waren negen man bezig om de klus in vijf dagen te klaren. Anja: “Toen het materiaal werd geleverd schrokken we even van de afmetingen van de units en de buizen voor op het dak. Maar het wende snel. Je hoort ze nauwelijks en we merkten direct verschil. De lucht is aanmerkelijk frisser, dat lezen we ook af aan de CO2-metertjes. Frisse lucht doet écht iets met de docenten en de leerlingen. Bovendien hebben we geen omkijken naar het systeem, het werkt volledig automatisch.”
Anja – sinds maart 2024 directeur – was zelf niet bij de besluitvorming betrokken. Was ze dat wel geweest, dan had ze ook graag voor de koelmodule gekozen. Maar daar hangt een hoger prijskaartje aan en met het oog op eventuele toekomstige nieuwbouw is daar niet voor gekozen. “Een airco of koelmodule zou in de zomer nog fijner zijn. Maar hier ben ik ook al heel blij mee. Dit systeem blaast frisse buitenlucht de school in, dat is zó belangrijk voor alle gebruikers van het gebouw. Dat merken we nu al.”
Kijk voor meer informatie op www.airmaster.nl.