Anita van der Haar is sinds 2019 Manager Bouw & Huisvesting bij Ziekenhuis St Jansdal. Hiervoor was ze 4 jaar werkzaam als Hoofd Vastgoed bij Zorggroep Noordwest-Veluwe en daarvoor 12 jaar als Adviseur Vastgoed bij gehandicaptenzorgorganisatie ‘s Heeren Loo.
Om dat te realiseren hebben we voor de locatie Harderwijk gekozen voor een grootschalige renovatie en uitbreiding van het ziekenhuis. In Lelystad gaan we vanaf 2027 nieuwbouw realiseren. Het ziekenhuisterrein wordt daarna, onder regie van de gemeente, ontwikkeld tot een toekomstgerichte woonwijk waar wonen, werken, welzijn, zorg en leren samenkomen.’
Twee totaal verschillende processen, maar met hetzelfde doel: toekomstbestendige ziekenhuizen realiseren die de komende 30 jaar de best passende zorg kunnen leveren voor de hele regio. ‘Voor het ziekenhuis in Harderwijk hadden we schuifruimte nodig, want de zorg moet uiteraard gewoon doordraaien tijdens de renovatie. Dat vraagt om een gefaseerd plan waarin je telkens enkele stappen vooruitdenkt. Het ziekenhuis wordt dan een soort Rubik’s cube, waarbij de vastgoedafdeling moet zorgen dat alle gekleurde blokjes op de goede plek terechtkomen.’
De eerste stap in 2019 was de verbouwing van de afdeling radiologie. Ook werden de centrale technische installaties voorbereid op alle volgende bouwprojecten. ‘De stroomvoorziening moest op orde, en verduurzaamd zijn voordat we konden starten met de verpleegafdelingen. Daarna zijn we in 2021 gestart met bouwdeel Zuid. Dat betrof een deel nieuwbouw en een deel renovatie. Met de vier extra verdiepingen die we gerealiseerd hebben, konden we vervolgens de rest van het schuifplan in gang brengen.’
In de nieuwe kliniek komen enkel nog één en tweepersoonskamers met eigen sanitair. ‘Na de oplevering, gepland op 18 oktober, gaan we direct inhuizen. Een dag later is de afdeling dan in gebruik.’ Een huzarenstukje volgens Van der Haar waarin heel goed samengewerkt met worden met alle bouwpartners. ‘Het inrichten, trainen en oplijnen doen we in de maanden voorafgaand aan de oplevering. Dat is best lastig aangezien de kliniek dan officieel nog bouwgebied is. Maar het levert ook veel voordelen op in de vorm van besparingen, continuïteit van zorg en bouwprocessen die soepeler in elkaar overlopen.’
Na oktober rest dan nog een laatste stap in de Harderwijkse schuifpuzzel. ‘Alle kantoorfuncties die tijdelijk uit het ziekenhuis zijn gedrukt om plaats te maken voor de primaire zorg, krijgen dan weer een plekje in het ziekenhuis. Het tijdelijke kantoorgebouw in ‘de voortuin’ van het ziekenhuis hebben we dan niet meer nodig.’
Vanaf 2027 kan dan alle aandacht naar de nieuwbouw van het ziekenhuis in Lelystad. ‘Een totaal andere opgave dan in Harderwijk. In Lelystad bouwen we op het parkeerterrein een spiksplinternieuw, innovatief en toekomstig ziekenhuis van 12.000 vierkante meter ter vervanging van het huidige ziekenhuis van 38.000 m². Het nieuwe ziekenhuis wordt daarmee een stuk kleiner en compacter, maar we draaien straks minimaal dezelfde productie en houden zelfs rekening met de demografische groei van Lelystad.’
Zeker twee jaar aan voorbereidingen zijn voorafgegaan aan de definitieve plannen voor Lelystad. ‘We hebben samen met de gebruikers onderzocht welke zorgpaden in het ziekenhuis worden doorlopen en welke ruimtes we daarvoor nodig hebben. We hebben zestien gebruikersgroepen in het leven geroepen waarmee we, samen met de architect, het Programma van Eisen hebben vormgegeven. Daarbij moesten we ook rekening houden met zaken als netcongestie, participatie met de buurt, welstand en een nieuw parkeerplan. Een veelomvattend proces waar we samen met een team van de gemeente tot op de dag van vandaag gigantisch druk mee zijn.’
In 2027 gaat de eerste paal voor het nieuwe ziekenhuis de grond in. De oplevering staat gepland voor eind 2029. ‘Inmiddels hebben we een deel van het terrein verkocht aan de gemeente voor nieuwbouw. Zodra we onze intrek in het nieuwe ziekenhuis hebben genomen, wordt het oude gesloopt en kan begonnen worden met de gebiedsontwikkeling. Op deze locatie verrijst de verdere invulling van de zorgcampus: een toekomstgerichte en vitale wijk voor jong en oud, met ruimte voor (zorg)wonen, onderwijs, zorg- en welzijnsvoorzieningen en groene verblijfsplekken. Wij kijken straks als buurman mee in die gebiedsontwikkeling, maar de verantwoordelijkheid en regie liggen bij de gemeente.’
Voor Lelystad is de ontwikkeling van de nieuwe wijk een mooie kans, denkt Van der Haar. Maar ook voor het St Jansdal heeft de gebiedsontwikkeling voordelen. ‘Met de opbrengsten van de verkoop van de grond bekostigen we voor een deel de nieuwbouw. Belangrijk, want de ziekenhuiswereld werkt met steeds krappere marges waaruit de grootschalige renovaties, nieuwbouw- en verduurzamingsprojecten betaald moeten worden. Een ander voordeel is dat het ziekenhuis straks dichtbij de zorgpartners zal zitten. Die kansen pakken, als gemeente en ziekenhuis, is goed voor de samenwerking en biedt kansen om faciliteiten te delen.’ Een mooie uitwerking van het integraal zorgakkoord.
Veel ziekenhuizen staan de komende decennia voor soortgelijke nieuwbouw- en renovatieprojecten. ‘Als we dat enigszins betaalbaar willen houden, dan moeten we serieus gaan kijken naar samenwerking in de bouwopgave. Dan moeten we gebruik gaan maken van kopieerbare modellen en oplossingen. Architecten en aannemers staan hier voor open, dus laten we daar met z’n allen werk van maken.’
