Zorg en wonen

De ouderenzorg staat voor een fundamentele transitie. Maar met alle aandacht voor ‘langer thuis’ ontbreekt het volgens hoogleraar Robbert Huijsman aan een toekomstbestendige visie op de intramurale verpleeghuiszorg. Hij ziet kansen voor het verpleeghuis van de toekomst, van waaruit zorg geleverd kan worden aan diverse doelgroepen. Het verpleeghuis wordt dan een zorghub in de wijk en anker voor waardengedreven, passende en duurzame ouderenzorg.

Ze zijn belangrijke kartrekkers van woonzorgzone Daalhof: Jenny Zeguers van woningcorporatie Woonpunt en Ugur Böce van zorgorganisatie Envida. We spreken hen in Herculeshof, het boegbeeld van deze Maastrichtse woonzorgzone. In het gesprek voert een nuchter soort enthousiasme de boventoon: ‘Een woonzorgzone is nooit klaar.’

Woningcorporaties spelen een cruciale rol bij het ontwikkelen van samenredzame gemeenschappen. Niet alleen door betaalbare woningen te bieden, maar ook door actief in te zetten op leefbaarheid, sociale cohesie en buurtparticipatie. Het werk verandert hierdoor aanzienlijk.

De uitdagingen in de zorg zijn groot. De arbeids-markt staat onder druk, de zorgvraag verandert, oud vastgoed moet verduurzaamd worden en er is behoefte aan nieuwe woonvormen. Oplossingen moeten bovendien gevonden worden binnen een krap financieel speelveld met flinterdunne marges. Dat zorgt voor lastige financieringspuzzels. Toch zien wij bij ICSadviseurs altijd kansen.

Het woongebouw Veldhuis is een nieuwe zorgparel in Apeldoorn. HevoFame ontwikkelde 86 appartementen voor mensen met een intensieve zorgvraag in opdracht van zorgaanbieder Stichting KleinGeluk en Achmea Real Estate. Het woongebouw, gerealiseerd volgens de uitgangspunten van het concept Beschermd Wonen, biedt een veilige, kleinschalige woonomgeving voor kwetsbare mensen met een intensieve zorgbehoefte.

De onzekerheid over de zorgfinanciering in Nederland heeft een directe impact op het zorgvastgoed. Zorginstellingen ervaren financiële risico's, wat leidt tot een terughoudende houding bij het investeren in nieuwe huisvesting, renovaties en verduurzaming.

Op de plek van een verouderd verpleeghuis in Den Haag verrijst de komende jaren een grootschalig woon- en zorgcomplex waarin verpleeghuiszorg, seniorenwoningen en reguliere huurwoningen samenkomen. Aurora is het resultaat van een samenwerking tussen zorgorganisatie Florence, ontwikkelaar en bouwer Stebru en belegger Achmea Real Estate.

Het Coalitieakkoord van D66, CDA en VVD beoogt verschuiving van intramurale ouderenzorg naar zorgzame buurten en gemeenschapsontwikkeling. Een realistische en wenselijke ontwikkeling. Weg van de naar binnen gerichte, geïsoleerde verpleeghuizen naar meer verbinding met het gewone leven. We weten immers allemaal dat mensen langer zelfstandig blijven als ze fysiek en sociaal actief zijn. Goed dus dat er hard gewerkt wordt aan die beweging en bijpassende regelgeving. Samenwerking in de wijk komt zo op gang en gemeenschappen worden gemobiliseerd. Maar dit is slechts een deel van het verhaal.

Door wonen, zorg en omgeving slim te verbinden, ontstaan plekken die sociaal en economisch waardevol zijn. Vastgoedontwikkelaar Explorius transformeerde het voormalige belastingkantoor in Apeldoorn tot een uniek complex waar wonen, zorg en welzijn samenkomen.

Gezondheid begint niet in de zorginstelling, maar in de leefomgeving waarin mensen wonen, werken en bewegen. Tijdens de Zorgvastgoeddag Care houdt Vincent Luyendijk daarom een warm pleidooi voor groene, gezonde en toekomstbestendige wijken en buurten.

Door de vergrijzing en de beweging naar "passende zorg" verschuift de focus van institutionele zorg naar het versterken van de sociale basis in de buurt. Dat vraagt om een leefomgeving die sociale interactie en informele zorg bevordert en de druk op de professionele zorg verlicht. De manier waarop we wonen, zorg en welzijn in de wijk organiseren staat daarmee op een kantelpunt.

Toekomstbestendige ouderenzorg vraagt om nieuwe woonzorgvormen in wijken en buurten. ‘Er wordt een groot beroep gedaan op onze creativiteit om tot zorginnovatie te komen’, stelt Robbert Huijsman, Hoogleraar Innovatie & Implementatie in Dementiezorg.