/ verbindend in maatschappelijk vastgoed
IVVD Cure 2025 1
Zorg
Artikel

Nij Smellinghe als eerste ziekenhuis van het gas af

6 oktober 2026

Ziekenhuis Nij Smellinghe in Drachten gaat in de zomer van 2027 volledig van het gas af. Een prestatie van formaat voor een 55 jaar oud ziekenhuis. De plaatsing van twee PowerStoves, innovatieve warmtebatterijen die elektriciteit omzetten in warmte en stoom, vormt het laatste puzzelstukje in de ingewikkelde verduurzamingspuzzel.

Ziekenhuis Nij Smellinghe heeft grote ambities op het gebied van duurzaamheid. Met een langetermijnvisie van duurzame investeringen en innovatieve oplossingen, werkt het ziekenhuis al jaren aan een gasloze toekomst. Technisch dienstverlener Equans treedt binnen dit verduurzamingsplan op als de strategische en uitvoerende techniekpartner van het ziekenhuis. In 2027 is het zo ver, dan wordt de gaskraan in Drachten definitief dichtgedraaid.

Tijdens de Zorgvastgoedag Cure van IVVD wordt dit ambitieuze verduurzamingstraject in een break-out onder de loep genomen. Kristiaan Blokzijl, manager Healthcare en Vastgoed bij Equans en Arno Vredevoort, manager Techniek, Beheer & Onderhoud bij ziekenhuis Nij Smellinghe laten in deze sessie zien hoe ambitie en innovatie in dit project samenkomen. 

Quote icoon

Er is in de energietransitie niet slechts één oplossing. Het gaat altijd om een mix van verschillende maatregelen

Innovatieve warmtebatterij

Met een slimme combinatie van innovaties, samenwerking en duurzaam energiemanagement weet Nij Smellinghe de stap te zetten naar een gasloze toekomst. Vredevoort: ‘We wekken jaarlijks 3 miljoen kWh aan stroom op met meer dan 10.000 zonnepanelen. We hebben twee WKO-installaties waarmee we efficiënt verwarmen en koelen en we hebben inmiddels duizenden vierkante meters aan gevels vernieuwd en geïsoleerd. Om de laatste stap naar aardgasvrij te zetten, plaatsen we binnenkort twee PowerStoves. Dit zijn innovatieve warmtebatterijen die duurzame elektriciteit omzet in warmte en stoom. Deze sluiten we aan op ons bestaand stoomnet.’

Zonnepanelen Nijs LR 4
Ziekenhuis Nij Smellinghe heeft in 2024 grote zonnecarports op het parkeerterrein gebouwd waarmee het ziekenhuis op zonnige dagen volledig op eigen zonne-energie draait.

Netcongestie omzeilen

De verduurzaming van het ziekenhuis is volgens Blokzijl en Vredevoort een ingewikkelde puzzel. Het ziekenhuis zit namelijk al een tijd aan haar maximale capaciteit op het elektriciteitsnet. Om de ambitieuze doelstellingen toch te halen, kiest het ziekenhuis voor toekomstbestendig energiemanagement. Vredevoort: ‘We hebben een slim Energie Management Systeem (EMS). Dit systeem coördineert de installaties via een overkoepelend sturingssysteem en anticipeert hierbij op weersverwachtingen en actuele netcapaciteit.’

De PowerStoves zijn volgens Vredevoort een mooie aanvulling op dit systeem. ‘De PowerStoves geven ons energiezekerheid. Dit systeem zet elektriciteit om in warmte tot 360 Celsius in magnetietblokken en kan dit dagenlang vasthouden. Het ziekenhuis laadt de batterijen op momenten dat het elektriciteitsnet niet overbelast is of wanneer de eigen zonnepanelen een overschot produceren. Dat maakt ons wendbaar in een uitdagende energiemarkt.’

Quote icoon

De PowerStoves maken ons wendbaar in een uitdagende energiemarkt

Betrouwbaar energieprofiel

Tijdens de break-out gaan Vredevoort en Blokzijl dieper in op de aanpak van Nij Smellinghe, maar Blokzijl kijkt ook verder dan de oplossingen in Drachten. Zo deelt hij mooie inspirerende voorbeelden van verduurzamingsprojecten uit het Frisius MC, Tjongerschans en Isala. Blokzijl: ‘Er is in de energietransitie niet slechts één oplossing. Het gaat om een mix van verschillende maatregelen. Het begint echter altijd met het in beeld brengen van de harde data. Meet een jaarcyclus rond en maak een betrouwbaar energieprofiel van je ziekenhuis. Op basis daarvan kun je vervolgens bepaalde routes of scenario’s uitwerken.’

Voor Nij Smellinghe heeft deze aanpak goed uitgepakt. Het ziekenhuis in Drachten heeft dan ook de eer om als eerste bestaande ziekenhuis geheel van het gas af te gaan. Een mooi voorbeeld voor andere ziekenhuizen met ambitieuze verduurzamingsplannen.

Slides sprekers zorg VGD 1311

Schrijf je in voor de Zorgvastgoeddag Cure

De vastgoedopgave is groot. De financiële ruimte beperkt. De zorg moet door.