Woningvoorraad verduurzamen met programmatische aanpak

30 juni 2026

Efficiënt en effectief verduurzamen van corporatiebezit vraagt om een programmatische aanpak. Woningcorporatie Thius geeft het goede voorbeeld en gaat een langjarige ketensamenwerking aan met drie aannemers. Het doel: 5.700 woningen verduurzamen in tien jaar tijd.

Woningcorporatie Thius zette eind 2024 een Europese aanbesteding in de markt voor de verduurzaming van een groot deel van hun vastgoedvoorraad. De aanbesteding trok veel aandacht vanwege het volume, de hoge ambities en de opvallende vorm. Inmiddels zijn contracten met drie aannemers getekend en zijn de eerste werkzaamheden gestart. Tijdens de Woningcorporatiedag gaat Maik Knuiman, ketenregisseur bij Thius, dieper in op de onorthodoxe werkwijze van Thius en de voordelen van deze aanpak. Samen met Monique van Helvert, Programmamanager duurzaamheid bij Thius, bespreekt Knuiman in een break-out sessie de gezamenlijke keuzes die gemaakt zijn: weg van het projectdenken en toe naar sturen op het geheel.

‘We moeten toe naar meer standaardisatie in de verduurzamingsopgave’, stelt Knuiman. ‘Bij projectmatig werken blijven teams vaak in de eerste versnelling hangen. Bij elk project beginnen ze vervolgens weer met een nieuwe aanbesteding. Dat kan sneller, beter en efficiënter.’ Knuiman merkt dat er in de sector steeds vaker gesproken wordt over ketensamenwerking, maar dat het in de praktijk toch weer uitdraait op aannemers die afzonderlijk van elkaar projecten draaien. Slechts sporadisch worden ervaringen uitgewisseld. ‘Thius laat de komende tien jaar zien dat het ook echt anders kan.’

Productiematig werken
In een ketensamenwerking met BAM, Elk Groep en Nijhuis gaat de Gelderse woningcorporatie 5.700 woningen verduurzamen en renoveren. Dat is het grootste deel van het bezit van Thius, dat ruim 7.400 woningen verhuurt in Tiel, Buren en Neder-Betuwe. De opdracht heeft een omvang van maar liefst 450 miljoen euro. De bulk van de opgave zit in de woningen die tussen 1960 en 1985 zijn gebouwd. Die lenen zich in de meeste gevallen goed voor meer productiematig werken.

Vanwege de lange looptijd van de contracten ligt nog niet alles in detail vast. Knuiman: ‘Veel zal spelenderwijs ontdekt moeten worden door de partners. Er is dan ook 2,5 jaar uitgetrokken voor een opstart en oefenfase om de samenwerking verder vorm te geven en elkaar beter te leren kennen.’ Wel starten de drie aannemers al snel met de aanpak van een klein aantal woningen. ‘Gaandeweg kunnen we zo op onderdelen een standaardaanpak ontwikkelen. Onze filosofie is echt: doen, leren, doen.’

Ketensamenwerking 2.0
Ketensamenwerking 2.0, zo betitelen Knuiman en Van Helvert de overeenkomst met de drie aannemers. ‘Uniek aan deze samenwerking is dat we echt boven de deelopgave en de organisaties willen uitstijgen. Op die manier kunnen we op programmaniveau de juiste keuzes maken’, stelt Van Helvert. Zo’n samenwerkingsvorm vraagt volgens Knuiman wel een andere houding in de sector. ‘U vraagt, wij draaien, past hier niet bij: die traditionele manier van werken, waarbij je over meer- en minderwerk het gevecht aangaat. In onze aanpak gaat het veel meer om vertrouwen op elkaars expertise en samen tot de juiste keuzes komen.’

Naast basisambities heeft Thius in het verduurzamingsproject ook een aantal zogeheten groeithema’s bepaald. Per wijk zal in overleg met de bewoners gewerkt worden aan thema’s als energietransitie, natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen en circulariteit. Knuiman: ‘Thema’s die nog volop in transitie zijn. Wij willen hierop meeliften en leren hoe we deze thema’s in de verduurzamingsopgave kunnen vervlechten.’

Tijdens de break-out op de Woningcorporatiedag gaan Knuiman en van Helvert graag met deelnemers het gesprek aan over de kansen, voordelen en eventuele valkuilen van een meer programmatische aanpak bij verduurzaming. Ook nodigen ze andere corporaties uit om aan te haken bij het project van Thius. ‘Als corporaties op dezelfde manier willen werken, dan kunnen wij als gedelegeerd opdrachtgever fungeren. Die ruimte is er binnen de huidige aanbesteding.’