Een duurzame hybride werkomgeving realiseren in een voormalig kloostergebouw, tussen diverse verbouwingen door, terwijl de 300 gebruikers ‘gewoon’ doorwerken... Ga er maar aan staan. Inrichtingspartner voor het onderwijs Eromesmarko ging die boeiende reis aan, samen met opdrachtgever Radboud Universiteit Nijmegen.
Tekst: Barbara Slagman Fotografie: Wouter van der Sar
De lange gangen, gewelfde plafonds, tegelvloeren en glas-in-loodvensters ademen nog altijd het kloosterverleden van het Berchmanianum Academiegebouw van de Radboud Universiteit. De laatste paters vertrokken hier in 2016 en anno 2024 doet het karaktervolle Rijksmonument dienst als het Academiegebouw van de Radboud Universiteit. De kleine kloostercellen hebben plaatsgemaakt voor ruime, lichte kantoorvertrekken, overlegruimtes en coffeecorners en de grote kapel wordt gebruikt voor officiële ceremonies.
Duurzaamheid als rode draad
“Dat historische karakter willen we natuurlijk behouden”, vertelt Jet Maasbach, facilitair manager bij Radboud Services. “Maar we blijven niet hangen in het verleden. De Radboud Universiteit wil als werkgever haar medewerkers een moderne werkomgeving bieden, met duurzaamheid als rode draad. Voor ons houdt dat in: een goede werk-privébalans, efficiënt omgaan met ruimte en middelen én onze ecologische footprint zo klein mogelijk maken.”
Radboud duurzaam werken
De corona-periode heeft als een vliegwiel gewerkt voor het pilottraject dat Radboud Services in 2020 al was gestart om allereerst te komen tot een nieuw werkplekconcept voor Berchmanianum. Jet Maasbach: “Ook ná corona zagen we dat er dagelijks minder medewerkers naar het Academiegebouw kwamen en er dus veel werkplekken een deel van de week leeg waren. Met dat gegeven zijn we samen met de Hospitality Group na 1,5 jaar voorbereiding uiteindelijk gekomen tot het concept InWorks, als pilot voor het Radboud-brede programma: Radboud Duurzaam Werken.”
Inventarisatie bestaand meubilair
Eromesmarko werd geselecteerd om het werkplekconcept van Hospitality Group te vertalen naar een circulair inrichtingsplan voor het Berchmanianum. Interieuradviseur Robert ten Wolde van Eromesmarko: “Circulair inrichten was de voorwaarde bij deze pilot en Radboud gaf daarbij aan dat zij zoveel mogelijk bestaand meubilair wilden hergebruiken. We begonnen daarom met een uitgebreide inventarisatie van het oude meubilair, waarbij we alles indeelden in categorieën. Zo hadden we precies in beeld welke items in welke staat waren en in welke ruimtes zij stonden, en konden we aan de slag met het inrichtingsplan.”
Samen op reis
In de ontwerpstudio van Eromesmarko waren het interieurarchitecten Johan van Helden en Vera van Tienen die op basis van het functionele plan, de gewenste look & feel en de product-inventarisatie werkten aan een circulair inrichtingsplan voor Berchmanianum. Johan van Helden: “Circulair inrichten is in de onderwijsbranche in ontwikkeling, er is nog geen beproefde manier om het aan te pakken, geen one size fits all. Je gaat samen - opdrachtgever, conceptontwikkelaar en inrichter - een boeiende reis aan, waarbij je onbekende wegen inslaat, onverwachte obstakels tegenkomt en soms een paar stappen terug moet doen om een ander pad te kiezen. Je vertrekt samen, ieder met z›n eigen kennis en kunde, en met hetzelfde doel voor ogen. Veel beslissingen worden gaandeweg genomen, dus er zijn ook discussies tijdens het traject. De kunst is om steeds met elkaar in verbinding te blijven en het gezamenlijke einddoel voor ogen te houden.”
Zo min mogelijk milieubelasting
Voor Eromesmarko is circulair en duurzaam inrichten niet nieuw; het bedrijf neemt haar maatschappelijke verantwoordelijkheid serieus en heeft als onderdeel van de Fair Furniture Group al vele jaren een sterke focus op het bevorderen van een circulaire economie. “Een zo klein mogelijke milieu-impact door oneindig hergebruik van duurzame grondstoffen, zodat er geen afval meer ontstaat: dat is ons devies”, vertelt Robert ten Wolde. “Afgedankt meubilair maken we weer als nieuw en als er nieuwe meubels nodig zijn, produceren we die duurzaam, met 100% recyclebare of biobased materialen. Afval, energie en transport beperken we tot het minimum. Voor Eromesmarko is dit de normaalste zaak van de wereld, en het is geweldig om te merken dat circulair ontwerpen en produceren langzaamaan een grotere plek inneemt in de markt.”
Revitaliseren en hergebruiken
Bij de inrichting van het Berchmanianum lag er de uitdaging zoveel mogelijk van het oude meubilair opnieuw te gebruiken. Koren op de molen van interieurarchitect Johan van Helden, die in zijn interieurplannen graag puzzelt met wat er is. “Het voelt niet goed om een ruimte in te richten met nieuwe bureaus, tafels en stoelen en bestaand meubilair dat nog prima functioneert weg te gooien”, stelt Van Helden. “We kijken dan ook vooral naar hoe we het ‘oude’ kunnen revitaliseren en hergebruiken.” Zo werden bij deze inrichtingsklus 20 jaar oude bureaus dankzij een nieuw tafelblad modern ogende overlegtafels. Andere bureaus kregen met een slim ontworpen adapterframe een nieuwe functie als statafel. Oudere stoelen zitten nog perfect en ogen weer aantrekkelijk en fris met een nieuwe bekleding en in een andere opstelling.”
Slimme adviezen
Interieurarchitecten Johan en Vera maakten aan het begin van het project een lookbook met daarin een bij het gebouw en bij de gewenste uitstraling passend palet aan kleuren en materialen voor frames, stoffering en tafelbladen. Jet Maasbach: “Voor ons gaf dat de houvast die we nodig hadden. We wilden graag zoveel mogelijk hergebruiken, maar het moest geen ratjetoe worden van gebruikte en oude meubels. Aanvankelijk was de wens bijvoorbeeld om de bestaande zwarte en aluminium frames van de stoelen over te spuiten in een kleur uit het palet, om zo meer eenheid in de werkomgeving te creëren. Maar dat zat Johan niet lekker. Hij stelde voor om de meubels met zwarte frames en die met aluminium frames bij elkaar te zetten in verschillende ruimtes. Dat bleek heel goed te werken: je ervaart echt meer rust en eenheid in het beeld. Puur door het bestaande meubilair anders te groeperen. Zo simpel kan het dus zijn! Zo kwam Eromesmarko vanuit hun ervaring en deskundigheid met meer slimme adviezen, waarmee we extra kosten konden besparen én waardoor we het milieu minder belastten.”
Jet Maasbach: “De meeste medewerkers waren blij met de nieuwe look & feel, met het duurzaamheidsaspect en met het feit dat er keuze is in verschillende typen werk- en overlegplekken. Er zijn teamplekken, individuele werkplekken en concentratieplekken. Je kunt nu ook staand werken en er zijn naast de reguliere vergaderkamers ook overlegruimtes met statafels of met informeel loungemeubilair. Een deel van de medewerkers vindt het lastig om geen vaste werkplek meer te hebben. Daar moeten we met z’n allen een nieuwe modus in vinden. De grote winst is dat we de beschikbare ruimte door het nieuwe werkplekconcept efficiënter konden indelen, waardoor we ruimte en middelen hebben bespaard. Eromesmarko heeft ons geholpen dat te doen op de manier die wij voor ogen hadden: door creatief hergebruik van wat er was, en met zo min mogelijk milieu-impact.”
Kijk voor meer informatie op www.eromesmarko.nl.
