Deze maand opende middelbare school Guido Arnhem de deuren van hun gloednieuwe onderwijsgebouw. De nieuwbouw markeert niet alleen een belangrijke stap voor de school, maar geldt ook als een mijlpaal binnen het Arnhemse onderwijslandschap. Met een unieke inpandige accuvoorziening werden problemen rond netcongestie omzeilt. Het schoolgebouw kon daardoor ‘gewoon’ binnen budget en planning worden opgeleverd.
Uniek en historisch. Zo noemt Peter van Aarsen, projectadviseur bij de gemeente Arnhem de oplevering van het schoolgebouw in Arnhem- Noord. ‘Dit was alles behalve een standaard bouwproject. Er was bestuurlijke lef nodig om het project vlot te trekken en vertrouwen vanuit alle betrokken partijen om tot een goede dekking te komen van de financiële risico’s. Een project waarin alle partijen het nodige hebben geleerd.’
Er was bestuurlijke lef nodig om het project vlot te trekken
Eerst even terug naar juni 2023. Het voorontwerp voor Guido was gereed en Mitchell Klarenbeek, projectmanager vanuit ICSadviseurs, vroeg een verzwaring van de elektra-aansluiting aan bij Liander. Die verzwaring tot 630KvA werd echter afgewezen, als gevolg van netcongestie. Het ontwerp kwam hiermee op lossen schroeven te staan, waardoor de oplevering niet gehaald dreigde te worden. Guido en de gemeente besloten echter door te gaan met het ontwerpproces om vertraging te voorkomen. In een parallel proces werd gelijktijdig gezocht naar een alternatief energiesysteem.
Voor ICS was het belang van Guido leidend, het mag niet zo zijn dat ze straks een exploitatieverlies lijdt
Om alle mogelijke oplossingen in beeld te brengen werd door de gemeente externe expertise ingeroepen van expertisecentrum SEECE en de HAN University of Applied Sciences. Na uitgebreid onderzoek kwamen er vijf scenario’s op tafel: de gasaansluiting behouden, een dieselaggregaat, een wko installatie, aansluiten op het Trolleysysteem in de stad en een accusysteem. Vanuit het oogpunt van duurzaamheid en juridische haalbaarheid werd al snel voor de elektrische variant met accu’s gekozen.
Een belangrijke slag werd vervolgens geslagen door een optimale afstemming van de energievraag en -levering, waarbij de energievraag naar beneden werd bijgesteld. Hierdoor kon in de plannen worden teruggeschaald van drie naar twee accu’s. De in het ontwerp opgenomen traforuimte kon hierdoor vervallen en bood de mogelijkheid om de accu’s inpandig te realiseren. ‘Een ideale oplossing’, stelt locatiedirecteur Erik-Jan Hakvoort. ‘Dat scheelt ons twee parkeerplaatsen die we anders hadden moeten opofferen.’
Neem de tijd om elkaars wereld te leren kennen en houdt rekening met elkaars belangen
ICSadviseurs stelde, met Vintis Installatie-adviseurs, een businesscase op om inzicht te krijgen in de investeringskosten, de beheer-en onderhoudskosten en de exploitatielasten. Klarenbeek: ‘Dit is echt een uniek project met de nodige risico’s en onzekerheden die niet allemaal weggenomen konden worden. Terwijl er wel beslissingen genomen moesten worden over de investering en het eigenaarschap van de accu’s.’ Onderling vertrouwen en transparantie zijn volgens Klarenbeek de sleutel tot succes geweest. ‘De businesscase bood voldoende houvast voor de gemeente en Guido om een besluit te nemen. Daardoor hadden we het energiesysteem op tijd operationeel, konden we binnen het budget blijven en kwam de opleverdatum niet in gevaar.’
Het batterijsysteem, met een levensduur van 20 jaar, vormt een integraal onderdeel van de installaties en de school wordt dan ook eigenaar. De gemeente doet echter de voorinvestering en dat maakt de financiële afwikkeling complex. ‘Wij betalen, maar hebben niet de revenuen van deze oplossing’, verduidelijkt Van Aarsen. ‘Het was daarom belangrijk om tot een goede overeenkomst rond investering en exploitatie te komen. De businesscase gaat uit van een verdeelsleutel van 65 en 35% van de investeringskosten. 65% voor de gemeente en 35% voor Guido. De tijd zal leren of die kloppen.’
De accu’s in het schoolgebouw worden gevoed met opgewekte stroom van de 270 zonnepanelen. Op meer bewolkte dagen laat de kleinverbruikaansluiting van 3 x 80 ampère de accu’s ’s nachts op. Een Energie Management Systeem zorgt hierbij voor een optimale afstemming tussen energievraag en -levering. Hakvoort: ‘Nog niet alles is duidelijk. We weten nog niet hoe de accu’s in de praktijk functioneren, we weten niet wat de energieprijzen gaan doen en weten dus ook niet hoe groot het exploitatievoordeel wordt. De komende twee jaar wordt het energieverbruik in het gebouw gemonitord. Dan weten we meer en kunnen we doorrekenen wat dat voor de investering betekent.’
Voor ICS was het belang van Guido leidend in dit project. Klarenbeek: ‘Het mag natuurlijk niet zo zijn dat Guido straks een exploitatieverlies lijdt of een negatieve investering doet. Er is dan ook zorgvuldig gekeken naar de verwachte exploitatievoordelen en mogelijke struikelblokken. We hebben daarbij uiteraard ook rekening gehouden met de risico’s en belangen van de gemeente.’
Voor alle betrokken partijen is het project Guido zeer leerzaam geweest, stelt Van Aarsen. ‘Als we de energietransitie succesvol willen doorlopen, dan moeten we elkaar durven aankijken en samen naar oplossingen zoeken. We zijn in dit geval samen een avontuur aangegaan. Dat vraagt om goede basisafspraken, vertrouwen en bestuurlijke lef. Die lef heeft het Arnhemse college getoond. Daardoor konden we doorgaan met dit project, ondanks de problemen rond netcongestie.’
Klarenbeek: ‘Het is belangrijk om al in de voorfase van een project goed naar elkaar te luisteren en open en transparant te zijn over uitdagingen en risico’s. Dat zorgt voor betere besluitvorming en soepeler procesmanagement. ’Hakvoort sluit zich hier volmondig bij aan. ‘Neem de tijd om elkaars wereld te leren kennen en houd rekening met elkaars belangen. Alleen op die manier kom je tot de meest optimale oplossing binnen de beschikbare middelen.’