/ verbindend in maatschappelijk vastgoed
Interieur 02 Het Streek
Onderwijs
Artikel

Ruimtelijk hart voor een sociale gemeenschap

14 januari 2025

Het Streek Lyceum in Ede wilde een nieuw toekomstbestendig en adaptief gebouw dat kan inspelen op toekomstige ontwikkelingen in het onderwijs. Tijdens het ontwerpproces werd nauw samengewerkt met zowel de leerlingen als de medewerkers van de school. Het ontwerp is dan ook gebaseerd op hun wens om van Het Streek een nóg hechtere gemeenschap te maken.

Interieur 04 Het Streek

Tekst: Sibo Arbeek

Fijne en toegankelijke plek

Schooldomein sprak met voorzitter CvB Wilfred Nep, de projectmanagers Anjo Schaafsma en Edwin Knol van ICSadviseurs, de architecten Koen Klijn van Ector Hoogstad en Janne van Berlo van Atelier van Berlo en technisch directeur Gert van Driesten van Bouwbedrijf Kreeft. Wilfred opent: “Ons vorige gebouw kwam uit 1975; er was betonrot geconstateerd en het binnenklimaat voldeed niet meer aan de eisen van deze tijd. Het was geen goede plek meer voor onze 1.480 leerlingen die hier de mavo, havo, vwo of gymnasium volgen.” “In overleg met de gemeente werd besloten om nieuw te bouwen”, vertelt Edwin. “We hebben voor de opdrachtgever verschillende locaties onderzocht, maar uiteindelijk bleek dat nieuwbouw op de huidige locatie aan de Bovenbuurtweg toch het beste was, pal naast de bestaande school. 

Het terrein was al eigendom van Het Streek en ligt op een centrale plek binnen de onderwijscampus in Ede. Al het onderwijs is in de nabijheid geconcentreerd.”

Heldere ambities

Het aansprekende ontwerp is van Ector Hoogstad Architecten en Atelier van Berlo. Koen Klijn werkte nauw samen met Janne van Berlo. Koen legt uit: “Dat was een bewuste keuze; een jong bureau heeft het lastig binnen deze tendercultuur en wij wilden graag geprikkeld worden met nieuwe ideeën en inzichten. Het resultaat is natuurlijk afhankelijk van het proces dat je voert. Dat liep hier heel goed, omdat de ambities helder waren. In de eerste ronde van het selectieproces ging de school van veel naar vijf architecten, die vervolgens een presentatie mochten geven. Wij hebben het accent op de bedrijfsvoering gelegd, omdat het onderwijs tijdens de bouw door moest gaan. Dat betekent dat je gefaseerd moet bouwen. Vervolgens mochten de drie bureaus een schetsontwerp maken, waarbij we in de laatste dialoogsessie goede feedback konden ophalen. Dat hebben we in een ontwerp verwerkt en zo is het eigenlijk ook in hoofdlijn uitgevoerd. Alle principes zaten er al in.” “Koen was de enige die gelijk helder maakte dat sky niet de limit was”, legt Wilfred uit.

Interieur 03 Het Streek

“Daarnaast begrepen Koen en Janne wat we wilden; belangrijke uitgangspunten in het programma van eisen dat ICSadviseurs met het team van Het Streek heeft opgesteld waren een centrale aula als ontmoetingsplek en een duurzaam en efficiënt gebouw.” Janne vult aan: “Een uitgesproken wens was om niet in een grote ruimte binnen te komen. Je komt binnen via een verlaagde entree, waar ook de balie ligt. 

Daarnaast ligt de grote centrale aula. De school wilde ook niet dat de verkeersroute door de aula liep, dus hebben we niet gekozen voor een grote tribunetrap, maar meer decentrale, maar wel mooie prominente trappartijen, waarbij één in hout is uitgevoerd.” Koen knikt: “Een terugkerend thema was om ruimte te maken waar je ontmoeting stimuleert. Dat doe je op plekken waar dat het meeste effect heeft, want je hebt te maken met een financieel en ruimtelijk kader. We ontwierpen de routing van een dynamische sfeer bij de entree, via ‘ruis’ in de open leerpleinen en aula naar de rust van de lesomgeving. En naast de hoofdroute zijn er ook secundaire routes.”

De wereld van streek

Op de begane grond zijn de entree, een multifunctionele aula, een sporthal en diverse ruimtes ingericht, terwijl de eerste verdieping ruimte biedt aan een grote vide. Hier omheen liggen de lokalen en leerpleinen voor de verschillende deelscholen. De aula is het sociale en ruimtelijke hart en wordt ook gebruikt als theater, voor schoolfeesten en kerkdiensten. De grote glazen façade biedt zicht op de groen ingerichte buitenruimte, en nodigt ouders, buren en zakelijke partners uit om binnen te komen en onderdeel van de gemeenschap te worden. De ruime sportfaciliteiten, zowel binnen als buiten, stimuleren een gezonde levensstijl en dragen bij aan het gemeenschapsgevoel. Het gebouw heeft reliëfrijke gevels van metselwerk en hout, die het gebouw een herkenbaar uiterlijk geven. Het Technasium steekt als transparant bouwdeel met veel glas vooruit in de ruimte en springt in het oog door de toepassing van champagnekleurig geanodiseerd aluminium. Het Technasium rust op één van de groene heuvels die karakteristiek zijn voor het ontwerp van landschap om het gebouw. De poort die op deze manier gecreëerd is, vormt de toegang tot de ‘wereld van Het Streek’. Koen: “We kwamen op het idee om het Technasium op te tillen en op een heuvel te leggen om daarmee ook de verbinding met het Veluwse landschap te leggen. Op basis van de wensen uit de buurt is een deel van het gebouw in twee lagen uitgevoerd en een deel in vier lagen, zodat het uitzicht vanuit de woningen niet belemmerd werd. Als gebaar naar de buurt mochten omwonenden hun ‘eigen’ nieuwe boom uitzoeken.”

Lage milieu-impact

“Bijzonder was dat het ontwerpproces in coronatijd via teams verliep”, vertelt Edwin. “Dat ging eigenlijk heel goed en is zeker een leermoment voor huidige selecties. Je kunt kiezen voor een hybride vorm. We hebben in dat hele traject de gemeente steeds meegenomen, die goed heeft meegedacht. Het betreft hier een traditionele uitwerking tot bestek, waarbij we in een lastige markt toch een goede aannemer wisten te selecteren.” Gert knikt: “Wij komen uit Ede en wilden als regionale bouwer natuurlijk graag mee doen.

Vlnr Anjo Schaafsma 02 Het Streek

Foto: van links naar rechts: Anjo Schaafsma, Janne van Berlo, Wilfred Nep, Gert van Driesten, Edwin Knol en Koen Klijn

Het was een pittig traject met verschillende tussentijdse prijsstijgingen, maar als je kijkt wat er staat mogen we trots zijn. Daarnaast hebben we flink geoefend met duurzaam bouwen, bijvoorbeeld door een droogstapelsysteem, Drystack, in vier bouwlagen toe te passen. Omdat de gevels zonder mortel of lijm worden opgetrokken, kunnen de stenen in de toekomst weer eenvoudig afgestapeld en elders hergebruikt worden.

Quote icoon

"We hebben hier een bakstenen gebouw gemaakt dat je deels weer uit elkaar kunt halen. We hebben letterlijk ons steentje bijgedragen"

Dankzij het gebruik van boutverbindingen is ook de staalconstructie in basis demontabel. We zitten in een materialentransitie die we door moeten, dus willen we materialen met een lage milieulast toepassen. We hebben letterlijk ons steentje bij gedragen.” Koen verder: “Door de compacte vorm en de slim geoptimaliseerde gevel vraagt het gasloze gebouw weinig energie. Waar mogelijk zijn materialen met een lage milieu-impact gebruikt, zoals houtskeletbouw gevels met verduurzaamd houten afwerking en vloeren met een hoger percentage hergebruikt granulaat dan gebruikelijk. De reliëfrijke gevels van circulaire, losmaakbare bakstenen zorgen voor een herkenbare uitstraling.” Van buiten ziet het er super strak uit”, concludeert Janne. “In de detaillering zie je de schroeven in de bakstenen zitten. Dat is mooi; je mag deze techniek ook ervaren. Daarnaast laat losmaakbaar en circulair bouwen ook zien dat je de materialen waardeert en wilt hergebruiken. Hergebruikte materialen voegen weer een verhaal toe aan de geschiedenis van een gebouw. Hier hebben we van sloopafval een insectenhotel gemaakt dat als een lint om het gebouw heen loopt. Misschien wel het grootste van Europa.”

Projectinformatie

  • Project: Nieuwbouw Het Streeklyceum Ede
  • Opdrachtgever: De gemeente Ede i.s.m. CSG Het Streek
  • Projectmanagement: ICSadviseurs (haalbaarheid, pve, projectmanagement, directievoering en toezicht)
  • Architect: Ector Hoogstad Architecten i.s.m. Atelier van Berlo
  • Adviseur installaties: Sijperda Hardy
  • Aannemer: Bouwbedrijf Kreeft Ede
  • Installaties: WSI Techniek Groenlo
  • Volume: Ongeveer 13.000 m²
  • Ingebruikname: Augustus 2024

Kijk voor meer informatie op www.icsadviseurs.nl.