De nieuwe Gouwehal in Waddinxveen is een toonbeeld van circulair denken. Al vanaf het eerste moment was duidelijk dat circulariteit de rode draad moest worden in het ontwerpen bouwproces. Gericht hergebruik van sloopmaterialen in de con structie, vloer, plafond en tribune laten het verleden doorlopen in het heden. QR-codes in het gebouw verwijzen naar de reis die de materialen hebben afgelegd. Het maakt de Gouwehal tot een leeromgeving over duurzaamheid.
Sporthal met een verleden
De nieuwe Gouwehal is geen traditioneel sportgebouw. Vanaf de start zijn er bewuste keuzes gemaakt op het gebied van materialen, energiegebruik en toekomstbestendigheid. Voor de sportvloer is gekozen voor een vernieuwende oplossing: een bestaande sportvloer uit een gesloopte sporthal is gedemonteerd, gerecycled en vormt nu de basis van de nieuwe vloer. Voor de gevel van het gebouw is gekozen voor de circulaire geveloplossing van Ciskin. Een innovatieve ontwikkeling van Alkondor, bestaat uit een aluminium vliesgevel die later volledig kan worden gedemonteerd en hergebruikt. Dit zonder omsmelting van het materiaal.
In het bouwproject zijn materialen van twee lokale sloopprojecten benut. De gemeente Waddinxveen had de sloop gepland van het oude gemeentehuis en een voormalig kinderdagverblijf. Samen met architect Ronald de Rooij en de constructeur van IMd raadgevende ingenieurs, werd een materialeninventarisatie gedaan. Wat bleek: delen van de staalconstructie, houten plafonds en diverse (interieur-) onderdelen waren goed herbruikbaar. De stalen balken werden gestraald om oude coatings, waaronder mogelijk chroom-6-houdende verf, veilig te verwijderen. Daarna kregen ze een duurzame antracietcoating, waarbij de nieuwe aanpassingen bewust zichtbaar zijn gelaten. Van Rooij: ‘We hebben ervoor gekozen het verhaal van transformatie te laten zien. Je ziet in de sporthal waar oud en nieuw samenkomen en dat maakt het gebouw nog krachtiger.’
QR-codes en verhalen
Een sporthal bouw je niet alleen voor de gebruikers van vandaag, maar ook voor de toekomst en het bewustzijn van morgen. Daarom zijn door het hele gebouw QR-codes aangebracht die verwijzen naar de herkomst van de materialen en het circulaire gedachtegoed. Leerlingen, sporters en bezoekers kunnen zo ontdekken waar het hout, staal of de gevel vandaan komen en welke reis de materialen hebben afgelegd. Het maakt de Gouwehal tot een leeromgeving over duurzaamheid.
Naast circulariteit is bij het ontwerpen en ontwikkelen van de Gouwehal ook veel aandacht besteed aan natuurinclusiviteit. In de gevels zijn nestkasten voor mussen en zwaluwen geïntegreerd. Het dak van het gebouw draagt actief bij aan het waterbeheer in de wijk en past in het streven naar een klimaatadaptieve leefomgeving.
Ontzorgen van scholen
In de Gouwehal is er vanaf het begin goed nagedacht over het dubbelgebruik van voorzieningen voor sport en onderwijs. Zo is het gebouw ingericht op multifunctioneel gebruik. Dat wil zeggen dat de voorziening is uitgerust met voldoende bergruimte, goede akoestiek en een flexibele indeling. Zowel scholen als verenigingen kunnen er probleemloos terecht. In samenwerking met de gemeente heeft Topos architecten de scholen volledig ontzorgd. De scholen kunnen rekenen op een hoogwaardige, duurzame sportvoorziening zonder de lasten van beheer en onderhoud. Alles is ontworpen op lange levensduur en lage exploitatiekosten.
Volgens architect De Rooij is de Gouwehal een voorbeeld dat navolging verdient. ‘We hebben laten zien dat circulair bouwen echt mogelijk is, zolang je vanaf het begin duidelijke keuzes maakt en samenwerking zoekt met alle betrokken partijen. Opdrachtgevers, leveranciers en aannemers kunnen zo samen meer bereiken en staan er niet alleen voor. Op die manier kunnen circulaire ambities hand in hand gaan met praktische uitvoerbaarheid en gebruiksgemak. Het nieuwe gebouw vormt daarmee een inspirerend voorbeeld voor andere gemeenten, schoolbesturen en sportorganisaties.’
