Financiering

We werken in Nederland hard aan de transitie naar een circulaire economie. Toch wordt deze transitie bemoeilijkt omdat we vastgeroest zitten in lineair systeem. Dit lineaire systeem meet vooral productie en omzet, wat kan leiden tot ongewenste effecten. Zo kan een overstroming positief lijken voor de economie door de kosten voor herstelwerkzaamheden, terwijl het voor bewoners juist een ramp is.

Samen sneller, slimmer en socialer optreden tegen energiearmoede. Dat is de missie van een consortium onder leiding van KnopOm. Het doel: de verduurzaming van 2371 sociale huurwoningen van zeven woningcorporaties in Noord-Holland. Het eerste project, verduurzaming van zeven woonblokken van Stek in Lisse, is inmiddels afgerond. Energy Bridge bedacht hiervoor het verduurzamingsplan en voerde het uit.

Hoe kunnen woningcorporaties grip krijgen én houden op hun onderhoudskosten? HEEMwonen en Republiq ontwikkelden samen een volwassenheidsmodel om de begroting voorspelbaarder te maken en grip te krijgen op de kosten.

Een goed functionerend en robuust corporatiestelsel is de basis van een gezonde woningmarkt. De corporatiesector staat echter flink onder druk. Dat vraagt scherpe keuzes, realisme en gezamenlijke actie.

Gemeenten schrijven hun gebouwen traditioneel af tot 0 euro, alsof bouwproducten na gebruik waardeloos zijn. De circulaire restwaardemethodiek, onder andere ontwikkeld door Alba Concepts, brengt daar verandering in: het bepaalt de financiële restwaarde van circulaire bouwproducten. De gemeente Smallingerland paste als een van de eerste gemeenten in Nederland haar financiële verordening aan om met die restwaarde te mogen rekenen. Het resultaat: meer investeringsruimte, betere en duurzamere gebouwen en breed draagvlak – van werkvloer tot raadzaal. 

De druk op de woningmarkt is nog altijd enorm, vooral voor middeninkomens. Middenhuur – huurwoningen tussen circa € 900,- en € 1.185,- per maand – wordt gezien als dé oplossing. Gemeenten sturen vaak actief op dit segment en vragen ontwikkelaars om bijvoorbeeld 30% middenhuur in ontwikkelingen. Maar in de praktijk blijkt dat een goed bedoelde ambitie niet vanzelf leidt tot een financieel haalbaar en uitvoerbaar plan. Zeker nu het Woningwaarderingsstelsel (WWS) ook middenhuur reguleert, is de volgorde cruciaal: eerst rekenen, dán tekenen.

Met het nieuwe financieringsinstrument Groene Lening Woningcorporaties stimuleert BNG corporaties om verduurzaming expliciet mee te nemen in hun investeringsbeslissingen, om zo hun sociale en middenhuurwoningen te verduurzamen. Corporaties die voldoen aan vooraf vastgestelde duurzaamheidscriteria ontvangen een eenmalige ‘groene bonus’. De Lening kan worden ingezet bij zowel WSW-geborgde als ongeborgde financieringstrajecten.

Gemeenten staan onder toenemende financiële druk. De meerjarenbegrotingen laten dan ook een zorgwekkend beeld zien. Veel gemeenten hebben te weinig geld aangewezen om gebouwen te onderhouden, verduurzamen en vergroenen.

De onzekerheid over de zorgfinanciering in Nederland heeft een directe impact op het zorgvastgoed. Zorginstellingen ervaren financiële risico's, wat leidt tot een terughoudende houding bij het investeren in nieuwe huisvesting, renovaties en verduurzaming.

De vraag ‘Wat kost een nieuw schoolgebouw?’ speelt bij veel schoolbesturen en gemeenten.

De verduurzaming van scholen komt maar langzaam op gang. Vooral voor kleine schoolbesturen is het een enorme uitdaging om het vastgoed snel en efficiënt te verduurzamen. De maatschappelijke verduurzamingslening biedt hierbij uitkomst. Deze leningen maken verduurzaming ook voor de ‘kleine spelers’ mogelijk.

Op 29 oktober wonnen de partijen “in het midden”. Sindsdien hoor je overal de roep om een stabiel kabinet. We willen degelijk en een beetje saai. Want we verwachten dat zo’n ministersploeg de complexe problemen van vandaag aan kan. Stikstof, woningnood, economische innovatiekracht, immigratie en veiligheid. Er is genoeg om aan te pakken en alles is urgent.