/ verbindend in maatschappelijk vastgoed
April walker av TVDCQ Lu HQ unsplash 05bd790023ab37a82b68f6f426047ff1
Gemeenten
ICSadviseurs
Partnerbijdrage

Hoe krijgt u inzicht in de benodigde zwembadcapaciteit?

1 april 2026

Rekenmodel zwembaden koppelt zwembehoefte en capaciteit aan demografische gegevens en kengetallen zwembadgebruik. Om tot keuzes te komen rond het behouden, vernieuwen of (ver)nieuwbouwen van gemeentelijke zwembaden is inzicht nodig in de zwembehoefte en de beschikbare badcapaciteit in uw gemeente of gebied. Het ICS rekenmodel voor zwembaden levert een systematische analyse, waarmee gemeenten tot onderbouwde en toekomstbestendig besluiten kunnen komen.

Hoe staat het met uw zwembad?

Veel openbare zwembaden verkeren in zwaar weer. Hoge exploitatiekosten, achterstallig onderhoud en hoge energiekosten. Of omdat inwoners andere behoeften hebben dan tien of twintig jaar geleden. En altijd komt de vraag op tafel: hoeveel badwater hebben we eigenlijk nodig?

Zwembaden. Waar begin je?

De vraag over de hoeveelheid badwater lijkt een technische vraag, maar is vooral een bestuurlijke. Want achter die vraag schuilt een reeks aan keuzes die direct raken aan beleid, financiën en maatschappelijke kwesties en doelen.

Zijn dit herkenbare vragen?

  • Moeten we blijven investeren in recreatief zwemmen of ligt de nadruk op leren zwemmen en doelgroepen?
  • Is renovatie nog verantwoord of is nieuwbouw op termijn goedkoper en duurzamer?
  • Hoe zorgen we dat het zwembad betaalbaar blijft zonder dat het voorzieningenniveau verschraalt?
  • En wat betekent onze demografische ontwikkeling voor de toekomstige vraag?

Zwembaden zijn veel meer dan een gebouw. Het zijn plekken die bijdragen aan zwemveiligheid, gezondheid, ontmoeting en soms ook plekken van regionale samenwerking. Maar zwembaden zijn ook complexe vastgoed- en exploitatiedossiers.

Raj rana ttz U0s Zmkp A unsplash 9d0753cf8d8449a506357239b8fbe699

Van gevoel naar onderbouwde keuzes


Het gesprek over behoud of renovatie van zwembaden begint vaak over stijgende kosten, over technische problemen of over een afname van het aantal bezoekers. In veel gemeenten is er dan sprake van symptoom bestrijding. Op gevoel. Met her en der wat onderhoud. Om een voorziening te behouden, omdat het er al 50 jaar staat. Maar om de juiste keuzes te maken is meer nodig dan alleen gevoel of historische aannames. Het vraagt om inzicht en een systematische analyse.

Faride araujo l Hm QCP Dd Hm0 unsplash 18ad4c80206bd4a1251db29eb5ed993d

Rekenmodel voor zwembadcapaciteit


Onderbouwde en toekomstbestendige besluiten vragen om een grondige analyse van de zwembehoefte en de huidige beschikbare badcapaciteit. Hoeveel zwemwater is nodig voor zweminstructie en de zwemveiligheid? Hoeveel ruimte is nodig voor verenigingen of voor specifieke doelgroepen als ouderen of voor revalidatie? Om gemeenten te ondersteunen deze analyse te maken, ontwikkelden we een rekenmodel voor zwembadcapaciteit. 

Rekenmodel gebaseerd op onderzoek

Het ICS rekenmodel zwembaden maakt gebruik van het ‘Planningsinstrument zwembaden’ van het Mulier instituut. Dit openbaar toegankelijk planningsdocument werd ontwikkeld op basis van onderzoek, in opdracht van de Vereniging Sport en Gemeenten (VSG). Om gemeenten te ondersteunen bij het bepalen van de behoefte aan overdekt zwemwater.
Het rekenmodel zwembaden onderscheidt vijf verschillende zwemactiviteiten: leren zwemmen, zwemsport, banenzwemmen, doelgroepenzwemmen en pretzwemmen. De verschillende soorten zwembaden zijn ook verdeeld in categorieën: wedstrijdbassin, instructiebassin/ doelgroepenbassin en recreatief bassin. De verschillende categorieën worden vervolgens gekoppeld aan demografische gegevens en aan landelijke kengetallen over zwembadgebruik. Hierdoor wordt zichtbaar waar overschotten of tekorten zijn, zodat gemeenten onderbouwd kunnen bepalen welke keuzes voor zwemaccommodaties logisch zijn.

Zwembaden. Een maatschappelijke opgave


Na het installeren van de nieuwe gemeenteraad zal het dossier zwembaden al snel -opnieuw- ter tafel komen. Vaak met de nodige urgentie. De besluitvorming rond zwembaden gaat echter veel verder dan beton, techniek of kosten. Het raakt aan meerdere gemeentelijke dossiers. Wat is de maatschappelijke waarde voor de gemeenschap? Hoe zorgt u voor de zwemveiligheid? Hoe houdt u zwemfaciliteiten toegankelijk voor kwetsbare groepen. Hoe combineert u uw ambities voor energiebeheer en duurzaamheid met renovatie of nieuwbouw?

Het is dan ook van belang om het gesprek over zwembaden en sportaccommodaties integraal te voeren. ICSadviseurs ondersteunt bij deze gemeentelijke vraagstukken. Om de juiste keuzes te maken vanuit de brede context. Op basis van data, onderzoek en scenario’s. Waarbij we vooral oog houden voor de impact en waarde voor mensen. Want uiteindelijk gaan de keuzes over publiek vastgoed altijd over mensen. 

Noodpakket Sport & Bewegen

Om (nieuwe) wethouders en beleidsambtenaren te ondersteunen bij de boeiende sport portefeuille, komen we binnenkort met een Noodpakket Sport & Bewegen. Een pakket met een knipoog, maar een serieuze ondertoon. Want sport is een basisvoorziening en verdient een plek op de gemeentelijke agenda. En met slimme keuzes helpt sport óók bij grotere opgaven als verduurzaming en leefbare wijken. Met dit Noodpakket helpen we u graag een eind de goede richting op.

Als eerste dit noodpakket ontvangen? Neem dan contact op.

Jakko Jan Leeuwangh 016 e5f4d057f579fcabcbbb21b322b9d125

Zet het zwembad op de agenda

Staat uw gemeente voor keuzes rond het zwembad? Of verwacht u dat dit dossier binnenkort speelt? Neem contact met ons op. We helpen u graag verder.

+31 6 47 14 97 33 [email protected]