De druk op wonen en zorg neemt toe in Den Haag. Zo telt de stad in 2040 naar verwachting ruim 70.000 75-plussers. Dat vraagt om nieuwe woonvormen en slimme oplossingen. Om goed voorbereid te zijn op deze ontwikkelingen, heeft de gemeente een Woonzorgvisie 2040 opgesteld. In deze visie staat verwoord wat er moet gebeuren en hoe dat kan worden uitgevoerd. Een document waarin het woord ‘samen’ veelvuldig terugkomt.
Een complexe opgave waar veel verschillende partijen een rol in spelen. Zo omschrijft Groen de uitdaging voor de gemeente Den Haag om voor iedereen goede huisvesting te organiseren en waar nodig bijpassende zorg. Om de opgave in beeld te krijgen, liet de gemeente door Companen een woonzorganalyse uitvoeren. ‘Hieruit kwam naar voren dat we voor 2040 ongeveer 20.000 passende woonvormen extra moeten realiseren voor senioren en 5.000 tot 7.500 voor mensen uit andere aandachtsgroepen.’
Het Haags Plus Wonen creëert binnen bestaande seniorencomplexen een verbinding tussen bewoners, zorg, welzijn, wonen/beheer en slimme technologie. Zo kunnen de senioren van deze flats in de toekomst langer op hun vertrouwde plek blijven wonen. Miedema: ‘We geven deze seniorencomplexen een kwalitatieve impuls en voegen welzijn en zorg toe. Hiermee zetten we heel bewust in op welzijn en preventie en creëren we zorgzame gemeenschappen. De druk op de zorg zal hierdoor afnemen.’ Groen: ‘We starten met vijf flats, maar corporaties hebben al meer dan 70 potentiële locaties aangewezen. Dit kan de komende jaren dus nog flink gaan groeien.’
Boven de kaart
Om de uitdagingen in wonen en zorg het hoofd te bieden, zullen alle partijen een stapje extra moeten zetten, denken Groen en Miedema. Ook zal er vaker gekeken moeten worden naar gezamenlijke financiering van projecten. Groen: ‘Wij hebben als gemeente een regierol hierin. Wij brengen partijen bij elkaar en proberen de initiatieven die er al zijn aan elkaar te verbinden. Om de kansen en uitdagingen helder in beeld te krijgen, hebben we met de woon- en zorgpartners boven de kaart gehangen. We hebben gekeken waar de ouderen nu wonen, waar de intramurale instellingen zijn gevestigd en waar eventuele kansen liggen voor transformatie of nieuwbouw.’
De Woonzorgatlas biedt hierbij uitkomst. Miedema: ‘Per stadsdeel hebben we de benodigde data verzameld en weergegeven in verschillende kaartlagen. Door die kaartlagen over elkaar heen te leggen, komen kansen en uitdagingen per gebied nog scherper in beeld.’ Groen: ‘Vervolgens kunnen we met zorgaanbieders in gesprek over het vastgoed. Soms liggen er op de terreinen van deze zorgaanbieders bijvoorbeeld kansen voor nieuwbouw en soms is er een slimme schuif te maken. Dat één zorgaanbieder verhuist naar een andere locatie en dat een andere zorgaanbieder op de vrijgekomen locatie bijvoorbeeld gaat bijbouwen.’
Uitvoeringsplan
Volgens Miedema en Groen staan steeds meer partijen open voor het delen van data en het zoeken naar gezamenlijke oplossingen voor het wonen en zorg vraagstuk. Miedema: ‘Het besef dat we dit samen moeten doen is enorm toegenomen. We moeten echt de handen ineenslaan en (vastgoed)plannen met elkaar delen. Vanuit de gemeente willen we daarom een stadsbreed uitvoeringsplan opstellen met daarnaast gebiedsgerichte uitvoeringsplannen die we samen met de corporaties en zorg- en welzijnsinstellingen vormgeven.’
Zo werkt de gemeente Den Haag toe naar een samenwerkingsplan waarbij ze steeds vaker investeringen gaan zwaluwstaarten. Per gebied zullen bepaalde woonzorgconcepten worden geprioriteerd en gestimuleerd. Groen: ‘We gaan ongelijkmatig investeren om de kansen in de verschillende stadsdelen zo goed mogelijk te benutten. De goede oplossingen zitten hierbij vaak in de driehoek zorg-welzijn, woningcorporaties en gemeente. Die driehoek proberen we vanuit onze Woonzorgvisie beter te organiseren.’
Bestuurlijke tafel
Na de vaststelling van de Woonzorgvisie door de raad moet er een bestuurlijke tafel komen voor wonen en zorg. Een tafel waar de gemeente, de woningcorporaties en de zorg- en welzijnspartijen gezamenlijk kijken naar de uitdagingen in het wonen en zorg vraagstuk. Groen: ‘Dit willen we zo veel mogelijk stroomlijnen. Dan hebben we straks niet honderd verschillende overleggen, maar slechts enkele Woonzorgvisie-brede overleggen. Dan kunnen we echt gezamenlijk op dit belangrijke thema gaan sturen.’
Eén struikelblok is nog wel te nemen, waarschuwt Miedema. ‘We moeten veel meer aan de voorkant gaan investeren om extra in te zetten op welzijn en preventie. De kosten lopen hierbij voor de baten uit. Iedereen weet dat, maar dit is lastig aan te tonen en in cijfers uit te drukken. Wij zien graag dat de zorgverzekeraar in dit verhaal meer in beeld komt en ook echt gaat meefinancieren aan de voorkant. Dat gebeurt nu nog te weinig. Vandaar dat we in het najaar met zorgverzekeraars en het zorgkantoor in gesprek gaan om te kijken wat we met elkaar te financieren hebben en hoe we daarop kunnen sturen. En ook hier geldt weer: we zullen het samen moeten doen.’
