In 2050 een 100% circulaire bedrijfsvoering, dat is één van de duurzaamheidsdoelen van Hogeschool Saxion. Maar hoe vertaal je theoretisch doel naar praktische aanpak? Samen met Route Circulair stelde Saxion een circulaire strategie op met focus op vier belangrijke impactmakers en vier bewustmakers.
Hogeschool Saxion stelde in het najaar van 2020 de duurzame ambitie voor haar bedrijfsvoering vast. De thema’s kregen hierin een lange termijn ambitie en doelen voor de korte termijn. Voor het thema circulariteit sloot de hogeschool aan bij de landelijke doelen: 50% circulair in 2030, 100% circulair in 2050. In 2024 moest het restafval terug zijn gedrongen met 50% en het papiergebruik met 25%. Ook moesten er tien concrete circulaire maatregelen zijn genomen.
Strategisch plan 2025-2030
Voor Hans en haar collega’s was de komst van het nieuwe strategisch plan voor Saxion dé kans om de circulaire ambitie opnieuw vorm te geven. Met een impactvolle circulaire strategie inclusief concrete doelen voor eind 2030. Adviesbureau Route Circulair werd als externe expert ingeschakeld om dit proces te begeleiden. Startpunt was een soort nulmeting om te zien hoe ver de organisatie was ten aanzien van circulariteit.
De adviseurs van Route Circulair interviewden verschillende medewerkers om in beeld te krijgen hoe goed circulariteit tussen de oren zit van de medewerkers, hoe het thema verankerd is in de interne processen en hoe ambitieus de sturing van bovenaf is. De conclusie was duidelijk: Saxion bevindt zich in de eerste fase van volwassenheid. De medewerkers zijn zich bewust van het thema, maar ze zijn nog niet bekwaam in de uitvoering. De wil is er, maar het kennisniveau is nog beperkt en de afhankelijkheid van regisseur Hans nog te groot.
Impactmakers en bewustmakers
Om het thema circulariteit meer praktisch en begrijpelijk te maken werd een top 4 van belangrijkste impactmakers én bewustmakers opgesteld. Impactmakers zijn onderwerpen waar de grootste impact mee gemaakt kan worden op het gebied van CO2-uitstoot en materialengebruik. Voor Saxion zijn hiervoor de thema’s vastgoed, meubilair, afval en ICT vastgesteld. Thema’s die bij een impactanalyse naar voren komen als ‘hotspots’ bij dienstverlenende organisaties.
De bewustmakers zijn de zichtbare activiteiten die de mens en cultuur in beweging zetten om ook te werken aan de circulaire transitie. De mens en de cultuur vormen immers de onderstroom van de transitie. Voor Saxion kwamen catering, evenementen, geschenken en bedrijfskleding als relevante ‘bewustmakers’ uit de bus. Zichtbare en tastbare thema’s die vaak beelden oproepen bij mensen. Denk bijvoorbeeld aan overgebleven broodjes bij lunchbestellingen of het gebruik van confettikanonnen tijdens evenementen.
Draagvlak en eigenaarschap
Tijdens het proces om tot een circulaire strategie te komen, werd duidelijk dat er een flink gat bestond tussen strategie en werkvloer. Door werksessies te houden met verschillende groepen ontstond er een betere match tussen de theorie en de praktijk. Stakeholders, van contracteigenaren en contractmanagers tot leveranciers, gingen samen aan tafel om per thema circulaire doelen op te stellen. Dat leidde tot haalbare doelen die draagvlak én eigenaarschap genieten.
Veel van de gestelde doelen bleken in de praktijk makkelijk haalbaar. De ambities mogen van Wenda Hans dan ook omhoog.
Er is nog vaak sprake van voorzichtigheid bij contractmanagers, terwijl de markt al klaar is voor een volgende stap in circulariteit. Ook hoeft een meer duurzame uitvraag volgens Hans niet te schuren met de huidige afspraken. Binnen lopende contracten is al veel mogelijk. De relatie met leveranciers verschuift bovendien steeds meer richting een partnerrelatie. De kennis van leveranciers kan hierbij nog beter benut worden. Leveranciers dragen dan bij aan de circulaire doelen van de opdrachtgever.
Circulair interieur:
Saxion is op weg naar 100% circulair interieur door de inkoop van ‘nieuw’ meubilair zo veel mogelijk te beperken. Voor interieur en meubilair zijn de volgende doelen vastgesteld:
• Saxion koopt alleen meubilair in als er geen voorraad aanwezig is en koopt dan gebruikt meubilair, op voorwaarde dat het voldoet aan de kwaliteitseisen
• De economische levensduur van school- en kantoormeubilair wordt verlengd van 10 naar 20 jaar
• De technische levensduur van het meubilair wordt zo lang als mogelijk verlengd door reparaties, vervanging van onderdelen en refurbishen
• 90% van vrijkomende materialen uit interieur wordt aan het eind van de levensduur hoogwaardig hergebruikt
Dit artikel is geschreven binnen de duurzaamheidskring Circulair Hoger Onderwijs. Binnen deze kring, onder begeleiding van Stimular, komen 18 hoger-onderwijsinstellingen, waaronder Hogeschool Saxion, sinds 2020 regelmatig bijeen om kennis en ervaringen over circulaire ambities en aanpakken te delen.
